Ensaluto

Blogo de hulten

Libereco de informo kaj ankaŭ nova mondordo

Kompare al mia scio pri libera informo, mi ne multe skribas pri tiu temo. Eble tio bedaŭras, sed la fakto simple estas ke mi plej ŝatas skribi pri aferoj kiujn mi ne tute komprenas... tiel ke mia scio kreskas. Mi ĉiam serĉas novajn temojn. Nun mi interesiĝas por mondfederismo, do mi provas skribi pri tio, sed tio ne facilas.

 

Samtempe mi ekzemple skribas pri aŭtorrajto en ÉÉN WERELD, la revuo de WFBN (la mondfederista movado de Nederlando). Tiamaniere mi portas la ideojn pri libereco de informo al la mondfederistoj. Kompareble mi volas porti la ideon de mondfederismo al la Piratpartio kaj esperantistoj, libereco de programaro k.s. al sciencistoj kaj mondfederistoj k.t.p. Tiamaniere mi ne plu provas varbi varbitojn (prediki al la ĥoro). Ofte la opozicio kontraŭ bonaj ideoj estas malpli inter pensuloj (piratoj, esperantistoj, ateistoj, mondfederistoj, sciencistoj, ...) kompare al nepensuloj. Ĉiukaze mi nun -- dum skribi ĉi tion -- realigas ke tio veras kaj ankaŭ ke tio verŝajne estas bona maniero por disvastigi bonajn ideojn. Imagu ke la piratpartio kreskegas kaj havos forton tutmonde kaj mi kaj aliaj portis la ideon de mondfederismo aŭ libereco de programaro en tiun partion, ni kaptus du muŝojn en unu bato! Aliaj rilatoj ankaŭ eblas. Tio nomiĝas sinergio. Mi esperas ke unu aŭ du temoj kreskos kaj kredo en la celo okazos. Espereble la cirkonstancoj estas tiel ke sinergio okazas, tiel ke la unua ekvlamigas la alian kaj post iom da tempo ni vivas en nova -- pli bona -- mondo.

 

 

Sed kompreneble tio nur estas espero.

bildo de hulten

Leĝoj kontraŭ piratoj aŭ kontraŭ civiluloj ĝenerale?

Mi diras pri SOPA kaj PIPA, leĝoj kontraŭ la libereco de interreto. Do kio estas la centra konsekvenco de tiu leĝo? Mi pensas ke la Electronic Freedom Foundation (EFF) havas bonan resumon (angle): Eblas fari nigrajn listojn kontraŭ retejo sen deklaro de iu ajn tribunalo.

Tiu centra ideo de tiaj leĝoj estas klara. Tamen la graveco de tio nur malkaŝiĝas se ni pensas plu. Do kion signifas ke homoj aŭ entreprenoj rajtas kaj povas fari iun ajn kontraŭ alian individuon sen interveno de tribunalo aŭ juĝisto? Tio estas en la plej multe (aŭ ĉiuj) da demokrataj ŝtatoj kontraŭ la konstitucio. Tio signifas ke la proponoj de SOPA kaj PIPA pensas ke batali kontraŭ homoj kiuj liberigas informon estas pli grava ol konstitucian ŝtaton.

bildo de hulten

kongreso IJK en Ukrainio

Dum miaj ferioj dum Julio mi kaj mia amatino vojaĝis trajne al Ukrainio, kie la Internacia Junulara Kongreso okazis, tra la urboj Utreĥto, Muniko, Vieno, Budapesto, Kijivo, Varsovio, Berlino, Utreĥto. Vi povas legi pri miaj tutaj ferioj sur mia rettaglibro. Ĉi-sube estas raporto de nur niaj aventuroj en Kijivo, la kongresurbo.

La 11an Julion ni prenis la nokttrajnon de Budapesto al Kijivo. Estis unua klaso, sed ne tre luksa. Tamen ni ricevos rusan teon en vere rusa glaso de la vagonĉefino! Ni alvenis en Kijivo malfrue. Bonŝance ni estis akceptitaj de Nataŝa, esperantistino kiu tre afable helpis nin kuniri al la bazejo (la centra loko de kongreso) de la kongreso kaj aliaj aferoj. La duan tagon en Kijivo la IJK ne jam komenciĝis. Tamen estis kelkaj aliaj esperantistoj en la bazejo kaj ni iris al iu "Esperanto-insulo"! La akvo estis bontemperatura, do ni ĝue naĝis kaj la homoj sur la insulo estis tre amuzaj.

La 14an Julion, la trian tagon en Kijivo ni spertis malordan komencon de IJK. Jasmijn tute maltrafis la oficialan malfermon kaj mi maltrafis la komencon de tio. Ĝenerale la organizo de IJK estis terure ĥaosa! Tamen ĉiuj organizantoj (kaj ankaŭ partoprenantoj) estis tre bonvolaj, tiel ke la IJK estis, kvankam la ĥaoso, tre agrabla. Mi neniam pensis ke internaciaj kongresoj estas tiel amuzaj. Kaj ni vere vidis ke esperanto simple funkcias tre bone por tia afero. Nun mi finfine komprenas kial homoj uzas la terminon "internacia lingvo" senambigue egale de "esperanto". Vespere estis muzikvespero. Tio okazis ĉiujn vesperojn. La kvaran tagon ni naĝis en la parko. Mi ankaŭ estis en la sankta akvo, sed mi nur aŭdis poste ke tiu baneto apud la lago estis sankta. Hmm, mi ne sentas malsame... Tamen se ekzistas ĉielo kaj infero, kio estas tre tre tre malverŝajna, eble la ŝanco ke mi iru al la ĉielo anstataŭ infero nun estas iomete pli granda.

bildo de hulten
bildo de hulten

Libera informaĵo kaj interkomunikiĝo

Bonaj celoj estas libereco, justeco kaj paco Kaj tiuj aferoj estas atingeblaj nur per libereco de informaĵo kaj libereco de helpiloj por interkomunikado. Unue mi diros pri la informaĵo propra kiu estas interkomunikata. Ĉi tiu informaĵo devas esti libera. Kaj la liberecon de informaĵo ni bezonas por atingi justeco k.t.p. Por tio oni bezonas liberajn ilojn por interkomunikiĝi kiel esperanto kaj malfermaj specifigoj. Tio estas skribita en la dua sekcio.

Libera informaĵo

Se softvaro, politikaj aferoj k.s. estas liberaj, eblas kontempli kaj analizi tiujn aferojn sen barumoj. Eble tio estas taŭtologio, sed la klareco de vorto libereco estas grava. Nu, tiu informlibereco estas kondiĉo por vera politika libereco. Sen libereco, ne liberecon ni havos. Estas memplifortiga retrokuplado: je pli libereco, des pli libereco.

El libereco sekvas justeco kaj paco, aŭ almenaŭ mi pensas ke libereco estas esenca kondiĉo por atingi ĝin.

Liberaj helpiloj por interkomunikiĝo

Kiel skribita supere ni bezonas liberajn ilojn por interkomunikado. Tiuj iloj enhavas esperanton kaj malfermaj specifoj. Mi klarigos ĉi tiuj iloj kaj kial ni bezonas ĝin.

Esperanto estas lingvo publikigita de Zamenhof en 1886. Estas facile lerni ĝin kaj tio estas neŭtrala kaj justa. Estas specife taŭga por internacia interkomunikiĝo.

La efektiveco de ĝustaj aĵoj

Jeno estas eseeto kiun mi skribis en trajno sur papero pli ol duono jaro antaŭe. Hodiaŭ mi reekokupiĝis min pri relataj aferoj, do mi decidis kopii tiun skribaĵon ĉi tie. Bonvolu legi pri statistiko, ĝusteco, la medio, la loto kaj voĉdoni sube.

Multfoje mi pensas ke multaj homoj ne komprenas la logikon (aŭ leĝojn) de statistiko. Tial ili ofte ne komprenas ĉu fari la ĝustan estas efektive. Ekzemple, flugi estas molbone por la medio, sed homoj diras: "La flugilo flugos ja, ĉiukaze." Sed la fakto estas ke je malmulte da homoj flugas, des malmulte da flugiloj devas flugi. Simile por kunligi kun la lotoludo: la prognozvaloro estas negativa, do lotoludi estas stulta. Ambaŭ estas pri statistiko.

Tamen, ankaŭ ekzistas ekzemploj por kio vi ne devas esti statistikisto, sed simple pensi pri kio estas la ĝusta aĵo sufiĉas. Voĉdonado estas tia afero. Kelkaj homoj voĉdonas "taktike"... ili pensas. "Voĉdoni al malgranda partio ne eblas", ili proponas, "ĉar ili ne ricevos seĝon. Tial oni devas voĉdoni al granda partio." Eble ili ankaŭ pensas pri kio estas bona partio por ŝ/li, sed la "statistika efekto" ricevas la malĝustan atenton. La taktika teĥniko de voĉdoni ŝajnas statitike akceptebla. Tamen tiu supozo estas erara. Se vi kredas ian politikan konvinkon, vi devus voĉdoni tute laŭ tiu kredo. Se vi farus tion, la statistiko preskribos registraron pli laŭ via konvinko, ol se vi voĉdonus "taktike". Tio estas, vera taktike voĉdoni estas voĉdoni laŭ via konvinko.

Tio mi pensis en la trajno ĉirkaŭ duono jaro antaŭe. Bedaŭre mi ne finis ĝin kaj ŝajnas malfacile por doni akvorestintan argumentadon por tiu lasta tezo. Mi nur volas diri (pri ambaŭ alineoj) ke estas bone ke oni pensas statistike, sed bonvolu pensi kritike kaj el la ujo, pligrandigi vian penssistemon kaj agi laŭ via propra kredo.

bildo de hulten
Abonrilata enhavo


povigita de