Ensaluto

Blogo de Mike59

bildo de Mike59

LA AŬTUNAJ MUŜOJ - IRENE NEMIROVSKY (5)

Li dormis kelkajn horojn, kaj ŝi restis senmova, sidanta antaŭ li.

 

Silente fluis larmoj sur ŝia pala maljuna vizaĝo.

Iom pli malfrue, ŝi vekis lin, suprenirigis en la dormoĉambron de la infanoj kaj kuŝigis.

 

Li iom deliris.

Li laŭtvoĉe parolis, laŭvice tuŝis la lokon inter la stangoj de la lito de Andreo, kie iam pendis la ikono, kaj la kalendaron sur la muro, ankoraŭ ornamitan de kolora portreto de l' caro, kiel dum sia infanaĝo.

Li fingre montris la paĝon kun la dato 18an de majo 1918, rediris:

"Mi ne komprenas, mi ne komprenas..."

 

Poste kun rideto li rigardis la latkurtenon, kiu dolĉe balanciĝis, la parkon, la arbojn lumigitajn de la luno kaj tiun lokon apud la fenestro; tie la malnova pargeto iomete enkaviĝis kaj la malforta lunlumo plenigis tiun spacon, kiu iom trembrilis kiel laktoflako.

 

Kiom da fojoj, dum lia frato dormis, li ellitiĝis kaj daŭre sidis tie sur la planko, aŭskultante la tirharmonikon de l' koĉero, la mallaŭtigitajn ridojn de la servistinoj...

La siringoj forte odoris, kiel ĉi-nokte...

Li atente aŭskultis, nevole gvatis la ĝeman tonon de l' tirharmoniko en la silento.

Sed nur obtuza kaj malaŭta tondrado trairis la aeron de tempo al tempo...

 

Li restariĝis, tuŝis la ŝultron de Tatjana Ivanovna, kiu sidis apud li en la mallumo.

"Kio estas tio?"

"Mi ne scias. De hieraŭ oni aŭdas ĝin.Tio estas la tondro, eble la maja tondro..."

"Ĉu vere tio?" li diris?

 

Li subite ridis kaj fikse rigardis ŝin per siaj larĝe malfermitaj okuloj, kiujn la febro heligis kaj kvazaŭ brulis de iu kruda lumo.

"Tio estas la kanono, oldulino mia!... Tion mi ja konjektis... Estis tro bele!..."

 

Li eligis konfuzajn parolojn miksitajn kun ridoj, kaj li klare diris:

bildo de Mike59

LA AŬTUNAJ MUŜOJ - IRENE NEMIROVSKY (4)

TRIA ĈAPITRO

 

Post kiam Tatjana Ivanovna fermis la pordojn de la senhoma domo, ŝi supreniris al la eta belvedero aranĝita sur la tegmento.

 

Estis silenta nokto en majo, jam varma kaj milda.

Suĥarevo brulis; oni klare vidis la flamojn flagri, kaj aŭdis la malproksimajn kriojn alportitajn de la vento.

 

La familio Karin fuĝis en Januaro 1918, kvin monatojn antaŭe, kaj de tiam Tatjana Ivanovna ĉiutage vidis ĉe la horizonto la brulegon de vilaĝoj poste estingitan kaj denove fajrigitan, samtempe kiam tiuj pasis de la Ruĝuloj* al la Blankuloj** kaj refoje al la Ruĝuloj.

 

Sed neniam la bruligo okazis tiel proksime, kiel tiun vesperon.

La rebrilo de la flamoj tiel nete prilumigis la forlasitan parkon, ke videblis la lilakaj arbustoj antaŭtage ekflorintaj sur la centra aleo.

 

Trompitaj de la lumo, la birdoj flugis kiel en hela tago...

La hundoj blekis. Kaj la vento turniĝis, kunportante la bruon de la fajrego kaj ties odoron.

La forlasita malnova parko reiĝis kvieta kaj malluma, kaj la parfumo de la lilakoj plenigis la aeron.

 

Dum momento, Tatjana Ivanovna atendis, suspiris kaj malsupreniris.

 

Oni jam deprenis la tapiŝojn kaj tapetojn.

La fenestroj estis najligitaj per tabuloj kaj protektitaj per feraj stangoj.

En la keloj, la arĝentaĵaro estis ordaranĝita en la fundo de kofroj.

bildo de Mike59

LA AŬTUNAJ MUŜOJ - IRENE NEMIROVSKY (3)

Dua ĉapitro

 

 

Ankoraŭ dum kelka tempo Tatjana Ivanovna aŭskultis la forirantan sonon de la tintiloj.

"Ili rapidas", ŝi sonĝis.

 

Ŝi daŭre staris meze de l' aleo, premante per ambaŭ manoj sian ŝalon sur la vizaĝon.

Leĝera kaj seka, la neĝo eniris en la okulojn kiel polvo.

La luno jam leviĝis kaj la spuroj de la glitveturilo, kavigitaj profunde en la frostigita grundo, flagris de blua fajro.

La vento ŝanĝiĝis kaj la neĝo tuj forte ekfalis.

 

La mallaŭta tinto de la sonoriletoj jam ĉesis.

La abioj kovritaj de glacio krakadis en la silento kun ĝemo de homa peno.

 

La oldulino malrapide reiris al la domo.

Kun ia peza mirego, ŝi pensis pri Cirilo kaj Jurij… La milito… Ŝi malprecize imagis kampon kaj galopantajn ĉevalojn… obusojn, kiuj disrompiĝis kiel maturaj guŝoj… same kiel sur ekvidita bildo… nu, kie ? … verŝajne en lernolibro, kiun iam kolorigis la infanoj… Kiuj infanoj ?… Tiuj, aŭ Nikolao Aleksandroviĉ kaj liaj fratoj ? …

 

Kelkfoje, kiam ŝi sentis sin laca, kiel ĉi-nokte, ŝi intermiksis ilin en sia memoro… Longa konfuza sonĝo… Ĉu, kiel antaŭe pro la krioj de Kolinka* , ŝi vekiĝos en la malnova dormoĉambro ?…

 

Kvindek unu jaroj…

bildo de Mike59

LA AŬTUNAJ MUŜOJ - IRENE NEMIROVSKY (2)

Karaj legantoj, karaj geamikoj,

Mi invitas vin malkovri la duan epizodon de via nova felietono : jen mia traduko de tiu novelo (aŭ mallonga romano) de Irène Némirovsky.

La rakonto temas pri la elmigrado de rusa familio kun ties fidela servistino pro la revolucio...

Agrablan legadon!

 

                                                  _________________________________

 

 Ili silente rigardis unu la alian.

Ŝi nerve reĵetis sian skarpon el nigra punto sur sian longan kaj flekseblan kolon, la nura beleco daŭre sendifekta de ŝia junaĝo, kun la verdaj okuloj trembrilantaj kiel akvo.

 

"Mi iras kun vi, Tatjana."

"Kial iri?…" demandis la maljuna virino levante la ŝultrojn. "Vi nur malvarmumos !"

"Ne gravas", ŝi senpacience flustris.

 

Tatjana Ivanovna silente sekvis ŝin.

Ili trairis la senhoman etan galerion.

 

bildo de Mike59

LA AŬTUNAJ MUŜOJ - IRENE NEMIROVSKY (1)

                                    LA  AŬTUNAJ  MUŜOJ

 

                                                                  (1931)

 

                                                             Unua ĉapitro

 

 

Ŝi balancis la kapon kaj diris kiel antaŭe :

"Nu, adiaŭ Juroĉka… Bone zorgu pri via sanstato, karulo mia !…"

 

Kiel rapide pasis la tempo !…

Kiam infano forironta en aŭtuno al la Moskva Liceo, tiel li venis en tiun ĉambron mem por adiaŭi ŝin.

Tio okazis antaŭ dek aŭ dek du jaroj…

 

Ŝi rigardis lian oficiran uniformon kun ia mirego, ia trista orgojlo.

 

"Ha ! Juroĉka, etulo mia, ŝajnas al mi, ke tio okazis hieraŭ…"

 

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (100) ... ANTAUPAROLO

(Dediĉo)

Al mia kara frato Jo

kiu, neniel ŝajnante fantomo,

estas tamen, kiel Erik,

Muzikanĝelo.

Korinkline.

Gaston LEROŬ

 

 

 

ANTAŬPAROLO

 

 

La verkisto de tiu stranga libro rakontas al la leganto kiel li certiĝis, ke la fantomo vere ekzistis.

 

La fantomo de l' Operejo vere ekzistis.

 

Malkiel oni longe opiniis, tiu ne estis inspiro de artistoj, iu superstiĉo de direktoroj, iu triviala kreaĵo de l' ekscititaj cerboj de tiuj junaj baletistinoj, de ties patrinoj, de la lokigistinoj, de la dungitoj de l' vestejo, kaj de la pordistino.

 

Jes, li ja ekzistis kun karno kaj ostoj, kvankam li donis al si ĉiujn aspektojn de vera fantomo, tio estas de ombro.

 

Jam kiam mi komencis elserĉi la arĥivojn de l' nacia Muzikakademio, mi estis frapita de l' mirinda koincido de fenomenoj imputitaj al la fantomo kun la plej mistera kaj eksterordinara el la dramoj ; baldaŭ mi ekpensis, ke oni povus racie klarigi tiun ĉi lastan per tiu alia.

 

La eventoj datiĝas de nur trideko da jaroj kaj ankoraŭ hodiaŭ ne estus malfacile trovi en la dancsalono respektindajn maljunulojn, pri kies parolo oni ne dubus.

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (99)

Kompreneble mi ne kontentiĝis per tio.

 

En la unua kaj tria subetaĝoj mi funkciigis du klappordojn kun pivota sistemo tute ne konata de la maŝinistoj, kiuj uzas nur horizontale moveblajn klappordojn.

 

Fine, bone konante la aferon, mi diru al la leganto:

"Iam vizitu la Operejon kaj petu, ke oni lasu vin trankvile promeni sen iu stulta ĉiĉerono ; eniru en la loĝion n° 5 kaj frapu la grandegan kolonon, kiu apartigas la loĝion de l'antaŭscenejo ; batu ĝin per via kano aŭ pugno kaj … kapnivele aŭskultu : la kolono resonas !

 

Tial ne miru, ke iam en ĝi sonis la voĉo de l' Fantomo ; en tiu kolono estas sufiĉe da loko por du homoj.

Se vi miras, ke neniu retrorigardis al tiu kolono kiam okazis la strangaĵoj en la loĝio n°5, ne forgesu, ke ĝi aspektas kiel kompakta marmoro.

 

Krom tio la enfermita voĉo ŝajne venis el la kontraŭa flanko (ĉar la ventroparolanta fantomo laŭvole aldirektis sian voĉon).

La kolono estis ellaborita, zorge priskulptita per la ĉizilo de l' artisto.

Mi ne malesperas iam eltrovi la parton de la skultaĵo, kiu devis laŭvole sin levi aŭ mallevi por lasi liberan kaj misteran pasejon al la korespondaĵo de l' Fantomo kun sinjorino Giry kaj al liaj donacoj.

 

Certe ĉio, kion mi vidis, sentis kaj tuŝesploris, estas nenio kompare kun tio, kion estaĵo tiel fabela kaj monstra kiel Erik kreis en la mistero de tia konstruaĵo kia estas la Operejo.

Sed ĉiujn tiujn eltrovaĵojn mi volonte donus kontraŭ tiu, kiun mi faris antaŭ la administranto mem en la oficejo de l' direktoro :

Je kelkaj centimetroj de lia brakseĝo troviĝis klappordo, tiel longa kiel pargetero kaj ne pli longa ol antaŭbrako… klappordo, kiu fermiĝis kiel kovrilo de skatolo… klappordo, el kiu mi imagas manon eliri kaj lerte "labori" en la poŝo de trenanta frako…

 

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (98)

EPILOGO

 

Tia estas la vera historio de la Fantomo de l' Operejo.

 

Kiel mi antaŭsciigis vin en la komenco de tiu ĉi verko, oni ne povus nun dubi pri la reala ekzistado de Erik.

Iu ajn povas nun esplori tro da atestoj pri lia vivo por ne povi racie sekvi la agojn kaj movojn de Erik tra la dramo de la familio de Chagny.

 

Mi tute ne bezonas rediri ĉi tie kiel multe la ĉefurbo interesiĝis pri tiu afero.

Tiu forrabita artistino, la grafo de Chagny mortinta en tiom strangaj cirkonstancoj, lia frato malaperinta kaj la dormo de tri lumlaboristoj de l' Operejo !…

Kiaj dramoj !… Kiaj pasioj !… Kiaj krimoj ĉirkaŭ la idilio de Raŭlo kaj la dolĉa ĉarma Kristina !…

 

Kio iĝis el la sublima kaj mistera kantistino, pri kiu la mondo neniam plu aŭdis ?…

 

Oni prezentis ŝin, kiel la viktimon de l' rivaleco inter la du fratoj sed neniu imagis, kio okazis.

Ĉar Raŭlo kaj Kristina ambaŭ malaperis, neniu komprenis, ke la gefianĉoj foriris malproksimen de la homoj por ĝui feliĉon, kiun ili ne volis sciigi post la neklarigita morto de l' grafo Filipo…

 

Iun tagon, ili eniris trajnon en la stacidomo al Nordo de l' Mondo…

Eble ankaŭ mi iam prenos trajnon en tiu stacidomo… kaj ĉirkaŭ viaj lagoj, ho !Norvegio… ho ! silenta Skandinavio… mi serĉos la spurojn eble ankoraŭ vivantajn de Raŭlo kaj Kristina, kaj ankaŭ tiujn de patrino Valerius, kiu malaperis samtempe…

Eble iam per miaj propraj oreloj mi aŭdos la solecan Eĥon el la Nordo de l' Mondo, kiu resonados de l' kanto de tiu fraŭlino, kiu konis la Anĝelon de l' Muziko…

 

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (97)

"Nu, mi diras al vi, kiel mi kisis ŝian frunton… kaj ŝi ne forigis sian frunton de mia buŝo !…

 

Ha ! Ŝi estas honesta fraŭlino !

Mi ne pensas, ke ŝi mortis, kvankam tio ne plu koncernas min… Ne, ne, ŝi ne estas mortinta!…

Neniu tuŝu haron de ŝia kapo !

 

Ŝi estas brava kaj honesta fraŭlino, kaj aldone al tio ŝi savis al vi la vivon, daroga, kiam mi ne estus vetinta unu groŝon por via haŭto de Perso.

 

Verdire, neniu zorgis pri vi !…

Kial do vi troviĝis tie kun tiu juna viro ? Krome vi estis mortonta !

 

Nekredeble !…

Ŝi petegis min favore al sia kara junulo, sed mi respondis, ke ŝi turnis la skorpion kaj tial, pro ŝia propra volo, mi iĝis ŝia fianĉo ; ŝi ne bezonis du fianĉojn, tio estis ja ĝusta…

 

Koncerne vin, tion mi rediras, vi ne ekzistis, vi jam ne plu ekzistis, kaj vi estis mortonta kune kun la alia fianĉo !

 

"Sed aŭskultu, daroga !

Ĉar vi kriegis kiel frenezuloj pro la akvo, Kristina venis al mi, kun siaj belaj grandaj okuloj bluaj malfermitaj, kaj ŝi ĵuris per sia eterna savo, ke ŝi konsentas iĝi mia vivanta edzino !

 

Ĝis tiam, daroga, funde de ŝiaj okuloj mi ĉiam vidis mian edzinon mortinta.

La unuan fojon en ili mi vidis mian edzinon vivanta.

 

Ŝi estis sincera, per sia eterna savo.

Ŝi ne mortigos sin mem. Jen afero konsentita.

 

Duonan minuton poste, ĉiuj akvoj estis reirintaj en la Lagon, kaj mi elŝovis vian langon, daroga, ĉar mi ja opiniis, ke vi estis mortonta !

 

Fine !… Nu … estis konsentite !

Mi devis reporti vin supren sur la teron, en vian domon…

Poste, kiam vi estis definitive forlasinta la ĉambron Ludoviko-Filipo, mi revenis tien sola."

 

"Kion vi faris de la vicgrafo de Chagny ?" interrompis la Perso.

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (96)

Fino de la amrilatoj de l' fantomo

 

 

Ĉi tie finiĝas la skriba rakonto, kiun la Perso lasis al mi.

 

Malgraŭ la hororo de tiu situacio, kiu ŝajne definitive kondamnos ilin al morto, sinjoro de Chagny kaj lia kunulo estis savitaj danke al la sublima sindonemo de Kristina Daae.

 

Kaj la tutan sekvon de tiu aventuro mi aŭdis de la daroga mem.

Kiam mi iris viziti lin, tiu ĉi daŭre loĝis en sia apartamento strato Rivoli*, fronte al la Tuileries.**

 

Li estis tre malsana, kaj necesis mia tuta fervoro de ĵurnalisto-historiisto je la servo de l' vereco por decidigi lin revivi kun mi la nekredeblan dramon.

 

La fidela maljuna Darius ĉiam estis lia servisto, kiu kondukis min al li.

La daroga akceptis min en la angulo de la fenestro, kiu rigardis al ĝardeno.

Li sidis en grandega fotelo, kie li provis relevi sian torson, al kiu verŝajne iam ne mankis beleco.

 

La Perso ĉiam havis siajn mirindajn okulojn, sed lia kompatinda vizaĝo estis vere laca.

Li komplete razis al si la kapon, kiun li kutime kovris per ĉapo el astrakano.

Li surhavis tre simplan larĝan mantelegon, en kies manikoj li nekonscie ludis per siaj dikfingroj, sed lia menso restis tre klara.

 

Siajn iamajn suferojn li ne povis rememori sen ree senti febron.

Nur pecete mi sukcesis eltiri el li la neatenditan finon de tiu stranga historio.

Kelkfoje necesis longe petegi por ricevi respondojn al miaj demandoj.

Kelkfoje, ekzaltita de siaj rememoroj, li tuj elvokis antaŭ mi, kun impresa reliefo, la timigan vizaĝon de Erik kaj la terurajn momentojn, kiujn la vicgrafo de Chagny kaj li travivis en la Lagodomo.

 

Sufiĉis vidi kiel li tremetis dum li priskribis sian vekiĝon en la malkvietiga duonlumo de la ĉambro Ludoviko-Filipo… post la dramo de la akvoj…

Abonrilata enhavo


povigita de