Ensaluto

Hamas

Relativa trankvilo – sed ne paco

Pri kio temas la israela-palestina konflikto, kiu ŝajnas esti eterna kaj tre malfacile solvebla? Kio estas la problemo?

Pri tio oni fakte povas sin demandi.

La nuntempa situacio ŝajnas esti relative trankvila – sed en la regiono ne estas paca etoso. Cerbumante pri la konflikto antaŭ kelkaj tagoj, mi pensis pri la ĵus komenciĝintaj intertraktoj. La intertraktoj celas du aferojn: pacon kaj sendependan palestinan ŝtaton. Mi cerbumis pri kiel tiuj du aferoj estas ligitaj al unu la alia.

Ĉu estiĝo de sendependa palestina ŝtato signifus ke en la regiono estiĝu paco? Ne necese. Nu, ĉu firma paco estas premiso por la estiĝo de sendependa palestina ŝtato?

Mi pensas ke firma paco estas premiso por estiĝo de sendependa palestina ŝtato. Estiĝo de sendependa palestina ŝtato per si mem ne signifus ke en la regiono estiĝus firma kaj daŭra paco.

Kio do devas okazi por ke firma kaj daŭra paco povus esti atingita?

La plej granda malhelpaĵo al paciĝo estas ke la palestinaj estroj ne akceptas Israelon kiel judan ŝtaton. Tio signifas ankaŭ ke ili – almenaŭ parto de ili – ne akceptas ian ajn judan ĉeeston en Mezoriento. La palestinaj estroj tamen devas akcepti ke judoj ĉeestas en Mezoriento kaj ili devas akcepti Israelon kiel judan ŝtaton. Sen tia akcepto paco ne povas esti atingita.

Dua granda malhelpaĵo al paciĝo estas la perforto uzata de palestinanoj. Tio estas la teroremularo kiu troviĝas inter la palestinanoj. La palestinaj estroj devas cedi ĉiujn perfortaĵojn kaj kontraŭlabori ĉiun perfortemon. Sen tia cedo paco ne estas atingebla.

Kion do Israelo devas fari?

Israelo sopiras al paco. Israelo dum longa tempo aspiris, deziris kaj atendis pacon kaj la lando faris multe por krei premisojn por paciĝo. Fina interkonsento estas nur atingebla per intertraktoj. Israelo pretas intertrakti kaj Israelo ankaŭ pretas fari cedojn por atingi finan, firman kaj daŭran pacon.

bildo de Tom Nylund

La demonecigo de Israelo

Israelo estas ofte priskribita per la jenaj vortoj:

  • Israelo malobservas internaciajn leĝojn.
  • Israelo devus esti punita pro sia aĉa konduto.
  • Israelo estas reĝimo.
  • Israelo estas rasisma ŝtato.
  • Israelo estas apartisma ŝtato (apartheid).
  • Israelo estas nazia ŝtato.

Sekvas kelkaj pripensadoj pri tiuj ĉi priskriboj:

bildo de Tom Nylund

La sekurecaj konsideroj de Israelo

Parolante pri la konflikto inter Israelo kaj ties malamikoj oni devas konsideri la cirkonstancojn en kiuj Israelo estis kaj estas. La tuta konflikto devus esti unika. Neniu alia lando geografie tiel malgranda estis tiel multajn fojojn atakita de tiel multaj landoj. Israelo estis atakita en 1948, 1967 kaj 1973. Tiuj spertoj de Israelo postulis ke la lando devis fari aranĝojn rilatantajn al sekureco – samkiel ĉiu ajn alia lando farus estante en simila situacio.

La unua severa minaco kontraŭ Israelo okazis en 1948. Tuj post la sendependa deklarado Israelo estis atakita de siaj najbaraj landoj. Israelo venkis tiun ĉi militon. Du ĉefaj rezultoj de tiu ĉi milito estis ke Israelo konservis sian sendependon kaj ke proksimume 700 000 palestinaj araboj fuĝis.

bildo de Tom Nylund

Judoj kun ses brakoj

Parolo de la hispana ĵurnalistino, skribistino kaj eksa politikistino Pilar Rahola.

Kunveno en Barcelono kun cento da advokatoj kaj juĝistoj antaŭ unu monato.

Ili kunvenis por aŭskulti miajn opiniojn pri la mezorienta konflikto. Ili scias ke mi estas hereza ŝipo en la ŝiprompiĝo de “soleca pensado” koncerne Israelon, kiu regas en mia lando. Ili volas aŭskulti min, ĉar ili demandas al si, se Pilar estas serioza ĵurnalistino, kial ŝi riskas perdi sian fidindecon defendante la fiulojn, la kulpulojn? Mi respondas provoke – Vi ĉiuj kredas ke vi estas spertuloj pri internacia politiko parolante pri Israelo, sed vi fakte scias nenion. Ĉu vi kuraĝus paroli pri la konflikto en Ruando, Kaŝmiro? En Ĉeĉenio? – Ne.

Ili estas juristoj, ilia areno ne estas geopolitiko. Sed ili kuraĝas kontraŭ Israelo, kiel ĉiuj aliaj. Kial? Ĉar Israelo estas daŭre sub la amaskomunikila grandiga vitro kaj la distordita bildo malpurigas la cerbojn de la mondo. Kaj ĉar tio estas parto de tio kio estas politike korekte, tio ŝajnas esti parto de solidareco, ĉar paroli kontraŭ Israelo estas senkoste. Tiel kulturitaj homoj, legantaj pri Israelo, pretas kredi ke judoj havas ses brakojn, samkiel dum la mezepoko homoj kredis je ĉiu ajn indigniga afero.

La unua demando estas do kial tiel multaj inteligentaj homoj, parolante pri Israelo, subite fariĝas idiotoj. La problemo kiun ni kiuj ne demonecigas Israelon havas, estas ke ne troviĝas debato pri la konflikto. Ĉio kio troviĝas estas la slogano; ne troviĝas interŝanĝo de ideoj. Ni ĵetas sloganojn al unu la alia; ni ne havas seriozajn informojn, ni suferas de la sindromo de “hamburgera ĵurnalismo”, plena de antaŭjuĝoj, propagando kaj simpligo. Intelektaj pensuloj kaj internaciaj ĵurnalistoj rezignis Israelon. Ĝi ne ekzistas. Tio estas la kialo ke kiam iu klopodas iri pli transen al la “sola penso” de kritiki Israelon, li fariĝas suspekta kaj nefidela kaj estas senpere apartigita. Kial?

bildo de Tom Nylund

Mi ne povas silenti

Troviĝas popolo kiu estis mistraktata kaj persekutata pli ol ĉiuj aliaj popoloj. Troviĝas ankaŭ lando kiu estas mistraktata, minacata, malamata kaj pridubata pli ol ĉiuj aliaj landoj.

Mi parolas pri la judoj kaj ilia lando Israelo.

Kiam Israelo defendas sin la tuta mondo reagas. Stratoj kaj urboplacoj pleniĝas de homoj kiuj manifestacias kontraŭ Israelo. Krome la monda amaskomunikilaro raportas detale pri la defendaj agoj de Israelo – plejofte en kritika kaj priduba etoso. La Konsilio de Sekureco kunsidas kaj kondamnas la agojn de Israelo.

Tiel ne okazas kiam iu alia lando sin defendas. Krome neniu alia lando estas tiel minacata kiel Israelo. Ŝajnas ke la mondo opinias ke Israelo ne havas la rajton defendi sin (sed ĉiuj aliaj landoj havas tiun rajton).

Ĉu estas juste? Ĉu estas ĝuste?

Multaj interesiĝas pri la paciĝo de ĉi tiu regiono. Tiuj homoj parolas pri la israela “okupado” de la palestinaj teritorioj, pri la judaj kolonioj kaj pri kiel Israelo turmentas kaj punas la palestinanojn kaj pri kiel Israelo malobservas internaciajn leĝojn.

La aserto ke Israelo turmentus kaj punus palestinanojn ne veras. Tiuj kiuj volas kredi je tio, tiuj kredu, kaj tiuj kiuj ne volas kredi je tio, tiuj ne kredu. La vero estas ke Israelo nek turmentas nek punas la palestinanojn. Tiuj kiuj diras tion, diras tion aŭ pro nescio aŭ pro ke ili malamas Israelon. (Veras ke la ĉiutaga vivo de la palestinanoj estas iagrade limigita de Israelo, sed tio estas pro sekurecaj kialoj – ne pro konscia intenco de Israelo puni aŭ turmenti la palestinanojn. La Palestina “Aŭtoritato” promesis cedi ĉion perforton laŭ la Oslo-interkonsento, sed ili ne plenumis tion. Do la respondeco estas ĉe la Palestina “Aŭtoritato”. Israelo kompreneble ne respondecas pri la daŭra terorado kiu estas celata kontraŭ la israelaj civitanoj. La respondeco de Israelo estas protekti siajn civitanojn kontraŭ teroratakoj – samkiel ĉiuj aliaj landoj farus.)

bildo de Tom Nylund

La malamikoj de Israelo

Israelo havas plurajn danĝerajn malamikojn:

En la oriento Israelon minacas Irano, kiu havas nuklean programon. La plejparto de la sekretaj servoj en la mondo traktas tion kiel intencon krei nukleajn armilojn. La irana prezidento Mahmud Ahmadineĵad plurfoje elbuŝigis ke Israelo devus esti forviŝita de la mondmapo. Krome li neas la Holokaŭston.

En la nordo Israelon minacas la terororganizaĵo Hizbulaho. Ĝi estas subtenata de Irano kaj Sirio kaj havas 30.000 – 40.000 raketojn. Oni timas ke se Israelo kaj Irano falus en militon Hizbulaho povus partopreni.

En la sudo Israelon minacas la terororganizaĵo Hamaso, kies intenco estas detrui Israelon. Dum la lastaj 10 jaroj miloj da raketoj kaj grenadoj estis pafataj el la Gaza-strio, kie Hamaso “regas”. Tiu ĉi daŭra terorado devigis Israelon militi kontraŭ Hamaso dum la vintro 2008 – 2009.

Ĉu iu alia lando havas tiel multajn severajn malamikojn? Apenaŭ! Krome konsiderante ke Israelo estas tre malgranda lando, la situacio devus esti tute unika.

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe: miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

bildo de Tom Nylund

Kiu deziras pacon, kiu provokas?

Dum la lastaj tagoj okazis tri malobservoj de la limoj de Israelo.

Vendrede la 30-an de julio raketo trafis Aŝkelon. La eksplodo detruis veturilojn kaj damaĝis konstruaĵojn, sed ne vundiĝis homoj.

Lunde la 2-an de aŭgusto ses raketoj estis pafitaj el Sinajo, Egiptio. Du raketoj surteriĝis ene de la limoj de la israela urbo Ejlato. Unu raketo surteriĝis en Akabo, Jordanio, proksime de hotelo. Unu homo mortis kaj tri vundiĝis.

Marde la 3-an de aŭgusto la libana armeo atakis la armeon de Israelo, kiam la israela armeo faris laŭrutinan operacion ene de israela teritorio. Mortis unu armeano kaj vundiĝis unu alia.

Esencaj demandoj estas:

Kiu deziras pacon? Kiu provokas?

Tiel komenciĝis ĉiu milito inter Israelo kaj ties malamikoj. Se tiuj ĉi plej lastaj provokoj plievoluiĝos kaj Israelo estos devanta sin defendi pli grandskale, memoru la sekvan: Israelo ne estas tiu kiu komencis militi!

Bedaŭrinde Israelo estas ĉiufoje kulpigita pro “uzado de misproporcia perforto” kiam la lando defendas sin. Post la gaza-stria milito dum la vintro 2008-2009 Israelo ricevis plej multe da kondamnoj pro la milito, kvankam Hamas estis tiu kiu komencis militi. Miloj da raketoj kaj grenadoj pluvis en suda Israelo. Tial Israelo devis sin defendi. Direndas ke kiu ajn lando agadus en la sama maniero estante sub tia minaco.

Israelo ne deziras militi. Israelo deziras paciĝon. Sed ŝajnas ke la malamikoj de Israelo nur volas provoki. Dum la lastaj tagoj okazis tri provokoj, el tri diversaj direktoj. Kion nun faras UN? Nenion.

Tio estas la konflikto Israela-Palestina.

Pliaj informoj en la angla:
Don’t Test Us, Netanyahu Tells Lebanon and Hamas

bildo de Tom Nylund

Ĉu la palestinaj araboj havis eblojn fondi propran ŝtaton?

La palestinaj araboj multfoje havis eblojn fondi propran sendependan ŝtaton, sed ili rifuzis la proponojn.

En 1937 la Peel-komisiono proponis dispartigon de la teritorio en unu araba kaj unu juda ŝtato, sed la araboj rifuzis tion.

En jaro 1939 la britoj proponis blankan libron, sed la araboj rifuzis ĝin.

En 1947 UN proponis dispartigon de la teritorio en unu araba kaj unu juda ŝtato. La judoj akceptis tiun ĉi proponon, sed la araboj rifuzis ĝin.

Inter 1948 kaj 1967 Cisjordanio estis regata de Jordanio kaj la Gaza-strio estis regata de Egiptio. Tiam la palestinaj araboj estus povintaj postuli propran ŝtaton, sed tion ne faris.

Post la sestaga milito Israelo volis intertrakti pri paco, sed la arabaj ŝtatoj kunvenis en Ĥartumo, Sudano. Tie ili interkonsentis pri ”3 ne”:
Ne al paco kun Israelo.
Ne al agnosko de Israelo.
Ne al intertraktoj kun Israelo.

Israelo kaj Egiptio sukcesis paciĝi en jaro 1979. En tiu ĉi pacplano estis propono pri palestina memregado en la Gaza-strio kaj Cisjordanio. Neniu palestina reprezentanto atentis tiun.

La Oslo-procezo komenciĝinta en 1993 celis fondiĝon de palestina ŝtato, sed la palestinanoj malobservis siajn promesojn.

En jaro 2000 Jaser Arafat rifuzis la proponon de Bill Clinton pri pluaj intertraktoj kaj fina paco kun Israelo.

Post la israela transmoviĝo el la Gaza-strio la palestinaj araboj havis eblon fondi propran ŝtaton, sed anstataŭ la terororganizaĵo Hamaso perforte ekregis. Post tio miloj da grenadoj kaj raketoj estis pafataj en Israelon.

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe: miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

bildo de Tom Nylund

Kasamraketo trafis Aŝkelon

kuva

Bildteksto: La policistoj levis la eksplodintan raketon el la kavo kaŭzita de ĝi en Aŝkelon la 30-an de julio. (Bildo: Reuters-TV)

El la Gaza-strio estis kasamraketo pafita en la israelan urbon Aŝkelon vendrede matene. La eksplodo detruis veturilojn kaj damaĝis konstruaĵojn, sed ne vundis homojn.

La avertfajfilego komencis sonori, kiam oni observis ke la raketo de perimetro de 122 milimetroj estis fluganta renkonte la urbon. Du homoj estis flegitaj pro ŝoko kaŭzita de la teroratako, skribas la retĵurnalo de Haaretz.

Israelo atakis la Gaza-strion en la fino de jaro 2008 por ĉesigi la raketatakojn de la palestinaj militantoj. La atakoj ja malmultiĝis, sed tamen el la Gaza-strio dum tiu ĉi jaro pli ol 100 raketoj kaj grenadoj estis pafitaj en Israelon.

Nur dum la pasinta semajnfino en Israelon oni pafis kvar kasamraketojn kaj du grenadojn. Ili ne kaŭzis damaĝojn, ĉar ĉiuj pafaĵoj flugis en malplenan dezerton.

Tradukita el la finna: Qassam-raketti osui Ashkeloniin

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe: miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

bildo de Tom Nylund

Lasu la sorton de Irgun fariĝi tiu de Hamas

Kvankam tiu ĉi artikolo aperis antaŭ preskaŭ 10 jaroj, la mesaĝo de ĝi estas aktuala ankoraŭ hodiaŭ. Mi tradukis tiun ĉi artikolon esperanten laŭ permeso de la aŭtoro, ĉar la mesaĝo de ĝi estas tre grava kaj tial la artikolo vere estas leginda. La artikolo estas skribita de Lisa Abramowicz kaj aperis en la sveda reta periodaĵo Svensk Tidskrift numero 6/2001. La svedlingva originalo troviĝas en la retpaĝaro de Svensk Tidskrift. Agrablan legadon al ĉiuj!

La judaj terorgrupoj, kiuj estis aktivaj lige kun la fondado de Israelo, fariĝis malpermesitaj kaj baldaŭ ĉesigis sian agadon. Jaser Arafat kaj aliaj estroj en la araba mondo devus esti lernantaj de la ekzemplo de Ben-Gurion.

Oni diras ke la teroristo de la unua estas la batalanto de libereco de la alia. Post la teroratako la 11-an de septembro la Ĝenerala Asembleo de la Unuiĝintaj Nacioj ne povis interkonsenti pri kiujn organizaĵojn oni konsideru kiel teroristajn. Antaŭ ĉio muzulmanaj landoj ne volis ke organizaĵoj kiel Hamas, Islama Ĝihado aŭ Hizbulaho estu stampitaj kiel teroristaj. Sed kiel estas en la alia flanko de la Mezorienta konflikto? Sendube troviĝis judaj teroristoj. Eble la israela historio povus instrui al ni multe pri kiel oni povas bridi la terorismon.

Parto de la hodiaŭaj maldekstraj debatantoj, sed ankaŭ serioza politiksciencisto kiel Sune Persson, opinias ke juda terorismo kontribuis al la fondado de Israelo en 1948 kaj ke la araboj lernis de tiuj judaj teroristoj. Tiajn asertojn oni kutimas utiligi por pravigi aŭ defendi la uzadon de teroro en la hodiaŭa Mezoriento. Tial povas esti de certa intereso ekzameni la judajn terorgrupojn aŭ neregulajn fortojn, kiuj ekzistis antaŭ la fondado de Israelo kaj kiuj estis senarmigitaj samtempe kiam la regula armeo de Israelo spertis longan kaj sangan militon kun siaj arabaj najbaroj kaj najbarŝtatoj.

Irgun

bildo de Tom Nylund
Abonrilata enhavo


povigita de