Ensaluto

Israelo

Kiu deziras pacon, kiu provokas?

Dum la lastaj tagoj okazis tri malobservoj de la limoj de Israelo.

Vendrede la 30-an de julio raketo trafis Aŝkelon. La eksplodo detruis veturilojn kaj damaĝis konstruaĵojn, sed ne vundiĝis homoj.

Lunde la 2-an de aŭgusto ses raketoj estis pafitaj el Sinajo, Egiptio. Du raketoj surteriĝis ene de la limoj de la israela urbo Ejlato. Unu raketo surteriĝis en Akabo, Jordanio, proksime de hotelo. Unu homo mortis kaj tri vundiĝis.

Marde la 3-an de aŭgusto la libana armeo atakis la armeon de Israelo, kiam la israela armeo faris laŭrutinan operacion ene de israela teritorio. Mortis unu armeano kaj vundiĝis unu alia.

Esencaj demandoj estas:

Kiu deziras pacon? Kiu provokas?

Tiel komenciĝis ĉiu milito inter Israelo kaj ties malamikoj. Se tiuj ĉi plej lastaj provokoj plievoluiĝos kaj Israelo estos devanta sin defendi pli grandskale, memoru la sekvan: Israelo ne estas tiu kiu komencis militi!

Bedaŭrinde Israelo estas ĉiufoje kulpigita pro “uzado de misproporcia perforto” kiam la lando defendas sin. Post la gaza-stria milito dum la vintro 2008-2009 Israelo ricevis plej multe da kondamnoj pro la milito, kvankam Hamas estis tiu kiu komencis militi. Miloj da raketoj kaj grenadoj pluvis en suda Israelo. Tial Israelo devis sin defendi. Direndas ke kiu ajn lando agadus en la sama maniero estante sub tia minaco.

Israelo ne deziras militi. Israelo deziras paciĝon. Sed ŝajnas ke la malamikoj de Israelo nur volas provoki. Dum la lastaj tagoj okazis tri provokoj, el tri diversaj direktoj. Kion nun faras UN? Nenion.

Tio estas la konflikto Israela-Palestina.

Pliaj informoj en la angla:
Don’t Test Us, Netanyahu Tells Lebanon and Hamas

bildo de Tom Nylund

Israelo kaj la akuzo pri apartismo (apartheid)

Kelkfoje oni klopodas stampi Israelon kiel apartisman ŝtaton (apartheid). Estas senmorale kaj malice prezenti Israelon kiel apartisman ŝtaton. Tamen tio estas tre populare en universitatoj en la okcidentaj landoj.

La apartismo estis totalisma administra sistemo – simila al multaj nuntempaj registaroj de la arabaj landoj – per kiu la blankuloj submetis la nigrulojn. Sub tio estis ideologio kaj trudpenso pri rasa supereco. La pli superaj blankuloj ne povis esti kun la nigruloj, kiujn ili konsideris de pli malalta rango, aŭ eĉ sidi sur la sama benko kun ili. La edukado de la nigruloj estis ankaŭ pli simpla, ĉar oni konsideris ilin malpli inteligentaj ol la blankuloj. La vilaĝoj kaj urboj estis blankaj dumnokte, ĉar oni ĉiujn ”nigrajn” – tiel oni nomis ilin – formovis por la nokto al la barakaj vilaĝoj, kiuj funkciis kiel getoj por la malmultekosta laboristaro de la lando. La nigruloj ne estis rajtigitaj voĉdoni, posedi nomoveblajn posedaĵojn aŭ eĉ moviĝi libere en sia propra lando. La ŝtato utiligis diversajn ilojn, kiel policistaron, armeon kaj juĝistaron por dispartigi la loĝantargrupojn senindulge kaj plene de unu la alia. Temis pri arjeco en nova formo.

Io ekvivalenta tute ne troviĝas en la konflikto inter la palestinanoj kaj Israelo. Ene de la israela ŝtato la araboj kaj la judoj havas komunajn grandmagazenojn, benkojn, hospitalojn, teatrojn kaj multfoje ankaŭ loĝejojn. Ne troviĝas plisimpligitaj arabaj versioj de la edukadplanoj de la lernejoj kaj ĉiuj havas rajton voĉdoni. En la israela Kneset troviĝas arabaj deputitoj, kaj judoj, araboj kaj palestinanoj laboras ofte kune en la konstrulaborlokoj, kompanioj, hoteloj kaj aliloke.

bildo de Tom Nylund

Ĉu la palestinaj araboj havis eblojn fondi propran ŝtaton?

La palestinaj araboj multfoje havis eblojn fondi propran sendependan ŝtaton, sed ili rifuzis la proponojn.

En 1937 la Peel-komisiono proponis dispartigon de la teritorio en unu araba kaj unu juda ŝtato, sed la araboj rifuzis tion.

En jaro 1939 la britoj proponis blankan libron, sed la araboj rifuzis ĝin.

En 1947 UN proponis dispartigon de la teritorio en unu araba kaj unu juda ŝtato. La judoj akceptis tiun ĉi proponon, sed la araboj rifuzis ĝin.

Inter 1948 kaj 1967 Cisjordanio estis regata de Jordanio kaj la Gaza-strio estis regata de Egiptio. Tiam la palestinaj araboj estus povintaj postuli propran ŝtaton, sed tion ne faris.

Post la sestaga milito Israelo volis intertrakti pri paco, sed la arabaj ŝtatoj kunvenis en Ĥartumo, Sudano. Tie ili interkonsentis pri ”3 ne”:
Ne al paco kun Israelo.
Ne al agnosko de Israelo.
Ne al intertraktoj kun Israelo.

Israelo kaj Egiptio sukcesis paciĝi en jaro 1979. En tiu ĉi pacplano estis propono pri palestina memregado en la Gaza-strio kaj Cisjordanio. Neniu palestina reprezentanto atentis tiun.

La Oslo-procezo komenciĝinta en 1993 celis fondiĝon de palestina ŝtato, sed la palestinanoj malobservis siajn promesojn.

En jaro 2000 Jaser Arafat rifuzis la proponon de Bill Clinton pri pluaj intertraktoj kaj fina paco kun Israelo.

Post la israela transmoviĝo el la Gaza-strio la palestinaj araboj havis eblon fondi propran ŝtaton, sed anstataŭ la terororganizaĵo Hamaso perforte ekregis. Post tio miloj da grenadoj kaj raketoj estis pafataj en Israelon.

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe: miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

bildo de Tom Nylund

Kasamraketo trafis Aŝkelon

kuva

Bildteksto: La policistoj levis la eksplodintan raketon el la kavo kaŭzita de ĝi en Aŝkelon la 30-an de julio. (Bildo: Reuters-TV)

El la Gaza-strio estis kasamraketo pafita en la israelan urbon Aŝkelon vendrede matene. La eksplodo detruis veturilojn kaj damaĝis konstruaĵojn, sed ne vundis homojn.

La avertfajfilego komencis sonori, kiam oni observis ke la raketo de perimetro de 122 milimetroj estis fluganta renkonte la urbon. Du homoj estis flegitaj pro ŝoko kaŭzita de la teroratako, skribas la retĵurnalo de Haaretz.

Israelo atakis la Gaza-strion en la fino de jaro 2008 por ĉesigi la raketatakojn de la palestinaj militantoj. La atakoj ja malmultiĝis, sed tamen el la Gaza-strio dum tiu ĉi jaro pli ol 100 raketoj kaj grenadoj estis pafitaj en Israelon.

Nur dum la pasinta semajnfino en Israelon oni pafis kvar kasamraketojn kaj du grenadojn. Ili ne kaŭzis damaĝojn, ĉar ĉiuj pafaĵoj flugis en malplenan dezerton.

Tradukita el la finna: Qassam-raketti osui Ashkeloniin

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe: miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

bildo de Tom Nylund

Lasu la sorton de Irgun fariĝi tiu de Hamas

Kvankam tiu ĉi artikolo aperis antaŭ preskaŭ 10 jaroj, la mesaĝo de ĝi estas aktuala ankoraŭ hodiaŭ. Mi tradukis tiun ĉi artikolon esperanten laŭ permeso de la aŭtoro, ĉar la mesaĝo de ĝi estas tre grava kaj tial la artikolo vere estas leginda. La artikolo estas skribita de Lisa Abramowicz kaj aperis en la sveda reta periodaĵo Svensk Tidskrift numero 6/2001. La svedlingva originalo troviĝas en la retpaĝaro de Svensk Tidskrift. Agrablan legadon al ĉiuj!

La judaj terorgrupoj, kiuj estis aktivaj lige kun la fondado de Israelo, fariĝis malpermesitaj kaj baldaŭ ĉesigis sian agadon. Jaser Arafat kaj aliaj estroj en la araba mondo devus esti lernantaj de la ekzemplo de Ben-Gurion.

Oni diras ke la teroristo de la unua estas la batalanto de libereco de la alia. Post la teroratako la 11-an de septembro la Ĝenerala Asembleo de la Unuiĝintaj Nacioj ne povis interkonsenti pri kiujn organizaĵojn oni konsideru kiel teroristajn. Antaŭ ĉio muzulmanaj landoj ne volis ke organizaĵoj kiel Hamas, Islama Ĝihado aŭ Hizbulaho estu stampitaj kiel teroristaj. Sed kiel estas en la alia flanko de la Mezorienta konflikto? Sendube troviĝis judaj teroristoj. Eble la israela historio povus instrui al ni multe pri kiel oni povas bridi la terorismon.

Parto de la hodiaŭaj maldekstraj debatantoj, sed ankaŭ serioza politiksciencisto kiel Sune Persson, opinias ke juda terorismo kontribuis al la fondado de Israelo en 1948 kaj ke la araboj lernis de tiuj judaj teroristoj. Tiajn asertojn oni kutimas utiligi por pravigi aŭ defendi la uzadon de teroro en la hodiaŭa Mezoriento. Tial povas esti de certa intereso ekzameni la judajn terorgrupojn aŭ neregulajn fortojn, kiuj ekzistis antaŭ la fondado de Israelo kaj kiuj estis senarmigitaj samtempe kiam la regula armeo de Israelo spertis longan kaj sangan militon kun siaj arabaj najbaroj kaj najbarŝtatoj.

Irgun

bildo de Tom Nylund

La Gaza-strio: ĉu malsato aŭ ne?

“La kondiĉoj de la palestinanoj malpliboniĝas tagon post tago. Homoj mortas pro malsato kaj malsano. Ironie la internacia komunumo vidas per blindaj okuloj.”

Tiel estas asertata en anglalingva filmeto de The Free Gaza Movement. Tiu ĉi aserto kompreneble ne estas vera ĉar homhelpaj organizaĵoj daŭre transportas provizaĵojn en la Gaza-strion. En la filmeto estas ankaŭ asertate ke la Gaza-strio estus la plej granda malliberejo en la mondo. Tio kompreneble ne veras. Ankaŭ ne veras la aserto ke Israelo interrompas la provizon de elektro al la Gaza-strio. Tutsimple: filmeto plena de mensogoj!

Ĉu diskonigo de mensogoj favoras la paciĝon?

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe: miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

bildo de Tom Nylund

Historiaj priskriboj de la palestina teritorio

Por havigi sciojn pri okazaĵoj kaj cirkonstancoj antaŭ nia tempo ni devas konsulti historiajn priskribojn. Tiel ni informiĝas pri ekz. la iama Romio. La plejmulto de ni ne pridubas la ekziston de la Romio, sed kredas ke iam fakte ekzistis tiu regno. Ni ankaŭ normale ne pridubas la historiajn priskribojn kiuj donis al ni la informojn pri Romio.

Same ni devas konsulti historiajn priskribojn pri la teritorio kie Israelo hodiaŭ situas por pli bone kompreni la nuntempajn okazaĵojn kaj cirkonstancojn en tiu regiono. Dum la historio turistoj dokumentis siajn observojn vojaĝante tie:

bildo de Tom Nylund

Kiel Israelo sentas sin

Spektinda, kortuŝa filmeto:

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe: miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

bildo de Tom Nylund

Devojiga kaj kritikenda dokumento publikigita de SAT en Hispanio

Mi starigis tiun ĉi blogon antaŭ kelkaj semajnoj. Mi unue pensis ke mi blogus pri diversaj temoj, sed ĝis nun mi nur pritraktis la Israelan-Palestinan konflikton. Tiu ĉi konflikto estas daŭre multe diskutata kaj mi ankaŭ interesiĝas pri la konflikto tre multe. Mi tamen observis ke la diskutado pri tiu ĉi konflikto iam povas esti malfacila. Mi observis ke kelkfoje povas estiĝi emociiĝoj inter la diskutantoj kaj tio povas sinsekve kaŭzi disputojn kaj vortmilitadon. Mi ankaŭ observis ke iuj povas esti tiel konvinkitaj de sia starpunkto koncerne tiun ĉi konflikton ke ili ne volas diskuti la aferon kaj ŝajnas al mi ke iuj eĉ ne pretas aŭskulti la starpunkton de alia homo.

Mi scias ke diversaj fortaj emocioj povas esti ligitaj kun la konflikto kaj ke la opinioj povas esti tre malsimilaj. Krudskize homoj dividiĝas en du grupoj rilate tiun ĉi konflikton kaj la opinioj normale malsimilas tre multe. Mi volas klarigi ke mi ne intencas komenci disputojn aŭ vortmilitojn, sed mi volas bonvole kaj varmetose diskutigi la konflikton. Fortaj emocioj povas esti ligitaj kun la konflikto, sed mi esperas ke oni tamen povus diskuti kaj debati la konflikton varmetose kaj bonvole respektante la pensojn kaj opiniojn de aliaj. Mi pensas ke tio tute eblas kvankam temas pri komplika konflikto, al kiu estas ligitaj diversaj malsimilaj emocioj, opinioj kaj pensoj. Plej grave ne estas determini kiu pravas kaj kiu malpravas, sed plej grave estas ke oni povas diskuti la aferojn aŭskultante la aliajn kaj respektante la opiniojn kaj pensojn de aliaj.

bildo de Tom Nylund
Abonrilata enhavo


povigita de