Ensaluto

pacprocezo

Cerbumindaĵoj por ĉiuj – kaj precipe por esperantistoj

La juda popolo devenas de Mezoriento. En la teritorio kie Israelo hodiaŭ situas, troviĝis la antikvaj judaj regnoj antaŭ la tempo kiam nia jarkalkulo komenciĝis. Judoj loĝis en la landoj en Mezoriento kaj Nordafriko dum longa tempo. Kelkaj judaj komunumoj en tiuj landoj estis malnovaj je pluraj miloj da jaroj, sed la judoj estis forpelitaj el tiuj landoj dum la 1940-aj, 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. Temas pri preskaŭ unu miliono da judaj rifuĝintoj pri kiuj oni malofte parolas.

La teritorio kien la judoj komencis reveni en la fino de la 1800-aj jaroj kaj en la komenco de la 1900-aj jaroj ne estis tute malplena je enloĝantoj, sed ankaŭ ne tre dense enloĝata. En jaro 1881 tie loĝis 457 000 homoj, el kiuj 400 000 estis musulmanoj kaj 13 000 – 20 000 estis judoj. La konformaj nombroj de jaro 1947 estas proksimume 1 100 000 musulmanoj kaj 650 000 judoj. Simpla matematika kalkulo montras ke la musulmana kaj la juda enloĝantaroj kreskis same multe dum la sama tempo.

Troviĝis decido ke hejmlando por la juda popolo estus fondota en la brita mandata teritorio. Neniam troviĝis lando nomata Palestino. Tio nur estas la nomo de la teritorio.

En jaro 1947 UN rekomendis dispartigon de la teritorio en unu juda kaj unu araba lando. La judoj tion akceptis, sed la araboj tion ne akceptis kaj ekmilitis kontraŭ Israelo kiu estis deklarinta sin sendependa. Israelo venkis la militon. Alia sekvo de la milito estis ke proksimume 700 000 palestinanoj forlasis siajn hejmojn.

bildo de Tom Nylund

Israelo kaj la emociveka okupado

Rulantaj tankoj, ŝtonĵetantaj palestinaj junuloj, ardaj kaj emociplenaj paroloj ke la okupado estas kontraŭleĝa kaj ke Israelo tuj devas ĉesigi ĝin.

Tiel ŝajnas la okupado por ordinara homo. Kaj jes ja: laŭ rezolucio 242 Israelo devas retiriĝi el teritorioj kiujn la lando ekregis en jaro 1967. Tio estas la unua flanko de la afero. Sed troviĝas ankaŭ alia: la rezolucio ne nur devigas Israelon – ĝi devigas ankaŭ la palestinanojn kaj la najbarojlandojn de Israelo.

Troviĝas multaj opinioj pri multaj aferoj rilate al la konflikto en Mezoriento. La okupado ne estas escepto. Kutime oni opinias ke Israelo tuj devas retiriĝi el la okupataj teritorioj kaj ke Israelo malobservas internacian leĝon ne farante tiel. Sed bedaŭrinde la afero ne estas tiel simpla. La koncerna rezolucio ne nur devigas Israelon, sed ankaŭ la palestinanojn kaj ĉiujn aliajn landojn en la koncerna regiono. Se Israelo tiun rezolucion malobservas, tio samgrade koncernas aliajn landojn.

La rezolucio enhavas du gravajn punktojn: 1. Israelo retiriĝu el la teritorioj kiujn la lando ekokupis dum la plejlasta konflikto, 2. ĉiuj ŝtatoj en la regiono respektu la reciprokan teritorian integrecon, politikan sendependon kaj rajton ekzisti en paco ene de agnoskitaj landlimoj kaj en sekureco, senigitaj de minacoj kaj perfortaj agoj.

Do la situacio estas sufiĉe komplikega. Multaj el la najbarlandoj de Israelo entute ne agnoskas tiun landon. Tio signifas ke la postuloj de la rezolucio ne facile povas fariĝi plenumitaj. Tial ŝajnas – bedaŭrinde – ke ne troviĝas iuj tujaj solvoj al la problemoj.

bildo de Tom Nylund

Francaj teroristoj pafis raketojn en sudan Brition!

Imagu se francaj teroristoj pafus raketojn en sudan Brition. Se tio okazus, kiel la mondo reagus? Kiel Britio reagus? Kiel Britio agadus?

Ĉiuj havas la respondojn al tiuj demandoj. Britio forte reagus. La mondo forte reagus. Kaj Britio tutcerte agadus por halti tian teroradon.

Sed ĉu vi scias ke en la mondo troviĝas lando kiu daŭre frontas tian teroradon?

La 1-an de januaro
Vespere grenado estis pafita fare de palestinanoj el la Gaza-strio. La grenado falis proksime al kibuco. Unu virino ŝokiĝis, sed neniuj vundiĝoj aŭ damaĝoj estis raportitaj.

La 4-an de januaro
Posttagmeze Kassam-raketo estis pafita fare de palestinanoj el la norda Gaza-strio. La raketo eksplodis proksime al kibuco. Neniuj vundiĝoj estis raportitaj, sed pluraj forcejoj estis damaĝitaj.

La 5-an de januaro
Du grenadoj estis pafitaj fare de palestinanoj el la Gaza-strio. La grenadoj falis sur kampon. Neniuj vundiĝoj aŭ damaĝoj estis raportitaj.

Post la noktiĝo, Kassam-raketo falis sur kampon. Neniuj vundiĝoj aŭ damaĝoj estis raportitaj.

La 6-an de januaro
Matene grenado estis pafita el la Gaza-strio. Neniuj vundiĝoj aŭ damaĝoj estis raportitaj.

Resumo: 4 grenadoj kaj 2 Kassam-raketoj dum ses tagoj. Unu ŝokita virino kaj pluraj damaĝitaj forcejoj.

Ĉu vi legis pri tiuj ĉi aferoj en via gazeto? Se francaj teroristoj same agadus kontraŭ Britio kiel tiuj palestinaj teroristoj nun agadas kontraŭ Israelo, la mondo tutcerte reagus. Kaj tutcerte vi estus leginta pri tio en via gazeto.

Sed la mondo ne reagas, kiam 4 grenadoj kaj 2 Kassam-raketoj falas en Israelo.

La vera problemo tamen estas, ke tio ne estas nova fenomeno. Tio okazis dum multaj jaroj. Ne temas nur pri kelkaj dekoj da raketoj, sed temas pri miloj.

bildo de Tom Nylund

Ĉu Israelo estis kreita je la kosto de la palestina popolo?

Dum la 1900-aj jaroj la tuta mondmapo ŝanĝiĝis: landoj ĉesis ekzisti kaj novaj naskiĝis. Unu ekz. estas la disfalo de la Otomana Imperio. Kiel rezulto de tio multaj landoj kreiĝis: Sirio 1946, Jordanio 1946, Irako 1919, Turkio 1923, Libano 1941, Egiptio 1914, Israelo 1948 ktp.

La juda popolo devenas el la teroj kie Israelo hodiaŭ troviĝas kaj sur tiuj teroj la juda kulturo kaj religio ankaŭ estiĝis. En la fino de la 1800-aj jaroj judoj komencis reveni al tiuj teroj. Ili estas la ununura popolo kiu havis ŝtatfondiĝon en la koncerna teritorio kaj dum jarmiloj loĝis judoj en tiu teritorio. Dum la tuta diasporo la juda popolo starigis fortajn ligojn al la teroj kie troviĝis la antikvaj judaj ŝtatoj. Ne estas koincido ke “Next Year in Jerusalem” estas universala salutvorto inter judoj.

Kiam judoj komencis reveni al tiu ĉi teritorio, ĝi estis maldense enloĝata. En 1881 tie loĝis 457 000 homoj [1]. Tio signifas ke estis denseco de loĝantaro je po 17,36 loĝantoj por kvadrata kilometro. Tio egalas al Finnlando, kies denseco de loĝantaro estas proksimume po 17 loĝantoj por kvadrata kilometro. Kiel komparo oni povas konsideri ke en Finnlando loĝas 5,3 milionoj da homoj kaj la loĝantaro de la rusa urbo Sankt-Peterburgo en la senpera proksimo de Finnlando estas 4,5 milionoj. Do Finnlando estas maldense enloĝata – se ne tre maldense enloĝata – ĉar eblas meti preskaŭ la tutan finnan loĝantaron en unu rusan urbegon.

Konsiderende estas ke kiam la judoj komencis reveni al tiu teritorio, ĝi enhavis dezertecajn terojn kaj malariomarĉojn. La plejparto de la vilaĝoj situis en la montetaroj. La Valo Jezreel, la Jordana Valo kaj la marborda ebenaĵo estis relative malplenaj pro beduenoj kaj malariomarĉoj. En tiuj ĉi preskaŭ nehomaj teroj la judoj aĉetis terpecojn kaj starigis tie loĝejojn [2].

bildo de Tom Nylund

Kial nur malĝojigaj novaĵoj el Mezoriento?

Ekde lundo almenaŭ 18 grenadoj kaj raketoj estis pafataj el la Gaza-strio en sudan Israelon de Hamaso kaj aliaj terororganizaĵoj. Kassam-raketo eksplodis proksime al infanejo en kibuco marde matene vundante 14-jaran knabinon kaj ŝokante plurajn aliajn.

Tia pafado klare estas malobservado de internaciaj leĝoj. Krome tia pafado malobservas plurajn rezoluciojn de la Konsilio de Sekureco.

Ĉu vi legis pri tiuj aferoj en via gazeto? Plej verŝajne ne, ĉar amaskomunikiloj ne raportas kiam Israelo estas atakata.

Pli da informoj…

…en la franca:
http://www.israel7.com/2010/12/israel-porte-plainte-a-l%E2%80%99onu/

…en la angla:
http://www.israelnationalnews.com/News/news.aspx/141278

…en la hispana:
http://www.aurora-israel.co.il/articulos/israel/Titular/33974/

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe: miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

bildo de Tom Nylund

Letero al amikoj de la palestinanoj

Tiu ĉi artikolo estas skribita el norvega vidpunkto, sed malgraŭ tio la artikolo tute bone legeblas de ĉiuj.

Kara amiko de la palestinanoj!

Ni dum longa tempo sekvis la evoluon en la najbaraĵo de viaj amikoj kaj tial permesas al ni doni al vi kelkajn observojn kiujn ni faris koncerne ilian situacion.

La palestinanoj bonŝance ne statas tiel malbone kiel certaj volas aserti.

Ni ofte ekhavas la impreson ke viaj amikoj loĝas en la plej malbona najbaraĵo en la mondo. Estas evidente ke ili ne loĝas en la plej bona, sed ankaŭ ne en la plej malbona.

Kiam UN rangigas la landojn de la mondo laŭ variabloj kiel antaŭvidata vivodaŭro, kapablo legi kaj skribi, nivelo de edukado, Malneta Enlanda Produkto (MEP) po enloĝanto kaj aĉetpovo, la palestinanoj en Cisjordanio kaj la Gaza-strio estas kiel 106-aj (HDI-tabelo de 2008).

Kiel komparo la arabaj fratoj kiuj loĝas muron ĉe muro, la sirianoj kaj egiptoj, estas respektive kiel 105-aj kaj 116-aj. La palestinanoj rangiĝas pli bone ol la meznombro de la arabaj landoj koncerne ĉiujn ĉefnombrojn pri vivodaŭro kaj edukado. Popoloj en pli ol 70 ŝtatoj kaj regionoj en la mondo estas pli malbonaj en tiu ĉi rangiĝo ol viaj amikoj.

Tiuj ĉi nombroj estas des pli impresaj kiam ni konsideras ke pluraj palestinaj grupoj estas elektintaj militadon kontraŭ la najbarŝtato kiel ĉefan strategion.

En jaro 2009 estis pli kaj pli ofte raportita pri forta ekonomia kresko en Cisjordanio. Tio aparte dependas de tio ke la Palestina Aŭtoritato havigis pli efikajn policistarojn por starigi publikan ordon.

La palestinanoj travivas multe malpli da militoj ol multaj aliaj popoloj.

Ankaŭ koncerne militojn kaj armitajn konfliktojn la palestinanoj ne statas plej malbone.

bildo de Tom Nylund

Kelkaj klarigoj koncerne mian blogadon pri Israelo

Kelkaj legantoj de mia blogo opinias ke mi blogas tro porisraele kaj ke mi pentras tian bildon de la afero ke Israelo faras ĉion bone kaj estas senkulpa. Sed tiel kompreneble ne estas.

Ne troviĝas perfekta lando kaj tial ankaŭ Israelo ne estas perfekta. Israelo ankaŭ havas mankojn.

La ĉefa kialo al mia blogado pri Israelo estas suprenlevi faktojn kaj informojn kiujn oni emas “forgesi” traktante la konflikton inter Israelo kaj ties malamikoj. Alia kialo estas kontraŭbatali malveraĵojn kiuj troviĝas pri Israelo.

La fundamento al ĉia mia traktado de la konflikto estas ke Israelo rajtas ekzisti kiel juda ŝtato. Miaopinie kaj judoj kaj araboj rajtas loĝi en la koncerna teritorio. Tial ili devas loĝi tie kune. Mi opinias ke ili kune devas interkonsenti pri kiel tio povus esti efektivigita.

Mi ricevis sufiĉe multe da pozitivaj vortoj pri mia blogado. Mi ja publikigas miajn blogaĵojn en tri diversaj blogsistemoj kaj en Ipernity estiĝis plej multe da diskutado.

La afero pri la konflikto inter Israelo kaj ties malamikoj estas tre tikla. Ĝi vekas multajn sentojn, pensojn kaj opiniojn. Kvankam ĝi estas tiel tikla, mi klopodas blogi pri ĝi.

Mi bonvenigas ĉian kritikadon de mia blogado!

Mi blogas esperante ke la konflikto inter judoj kaj araboj povus ĉesi kaj ke firma kaj fina paco povus estiĝi.

Fine mi volas publikigi filmeton kiu montras 40 judajn kaj 40 arabajn infanojn kantantajn kune kun Bill Clinton la kanton Imagine de John Lennon. Pacon al judoj kaj araboj!

bildo de Tom Nylund

Mito: ”UNIFIL konservis la pacon en suda Libano”

Faktoj

En 1978 la Konsilio de Sekureco de UN ratifis la rezoluciojn 425 kaj 426 kiuj alvokis al Israelo fortiriĝi el libana teritorio kaj al la kreado de UN-taĉmento ”por konfirmi la fortiriĝon de israelaj taĉmentoj, restarigi internacian pacon kaj sekurecon kaj helpi la registaron de Libano certigi la restarigon de ties efektiva aŭtoritato en la regiono.”

La UN-taĉmento en Libano (UNIFIL) estas postenigita en suda Libano ekde jaro 1978. Ekde la alveno la tasko de UNIFIL estis malhelpi atakojn kontraŭ Israelo, subteni la libanan registaron kaj konservi pacon en tumultema regiono kiu estis superregata de terororganizaĵoj kaj kvazaŭmilitistaj taĉmentoj kiel OLP (Organizo por Liberigo de Palestino), la Armeo de Suda Libano kaj Hizbulaho. Dum la pli granda parto de ĝia historio UNIFIL aŭ fiaskis preventi konfliktojn aŭ silente apudstaris kiam teroristoj starigis armilejojn kiuj ebligis ilin komenci aŭ rekomenci intensajn atakojn kontraŭ Israelo. Sub la ”gardanta” okulo de UNIFIL suda Libano funkciis kiel preparejo por teroratakoj kontraŭ Israelo, kiuj kaŭzis du militojn kiuj povis esti malhelpitaj se la pacgardistoj estus farintaj sian laboron.

bildo de Tom Nylund

Israelo kaj ties kolonioj en Cisjordanio

La pacaj intertraktoj inter Israelo kaj la palestina estraro ne bone progresas, kiel mi jam antaŭe skribis. La palestinanoj rifuzas intertrakti pro tio ke Israelo daŭrigas konstrui en siaj kolonioj en Cisjordanio. Oni atentu ke plej verŝajne ne temas pri fondado de tute novaj kolonioj, sed pri konstruado de unuopaj konstruaĵoj ene de jam ekzistantaj kolonioj, kiel ekz. infanejoj, lernejoj kaj loĝdomoj.

Do: ĉu la kolonioj en Cisjordanio estas malhelpaĵo al intertraktoj? Ĉu Israelo eĉ rajtas havi koloniojn en Cisjordanio?

Laŭ la decido de San Remo, artikolo 6, judoj rajtas loĝi kie ajn en la geografia Palestino (la regiono okcidente de la Jordano):

Artikolo 6.

“La administrado de Palestino, dum sekurigi ke la rajtoj kaj pozicio de aliaj loĝantaroj ne estu endanĝerigitaj, faciligu judan enmigradon sub konvenaj kondiĉoj kaj favoru, en kunlaboro kun la Juda Agentejo aludante al Artikolo 4, densan ekloĝadon de judoj sur la teroj, inklude ŝtatan teron kaj neutiligeblan teron kiu ne estas postulata por komunaj celoj.”

Tiu ĉi decido neniel ŝanĝiĝis kaj estas tial ankoraŭ tute valida.

En jaro 1947 la Unuiĝintaj Nacioj en la rezolucio 181 rekomendis dispartigon de la geografia Palestino en unu juda ŝtato kaj unu araba ŝtato. La judoj akceptis tiun ĉi rekomendon, sed la araboj ĝin rifuzis.

Tiel estas dirite en ĉapitro 3 de la rezolucio:

bildo de Tom Nylund

La pacaj intertraktoj

Malbone progresas la pacaj intertraktoj inter Israelo kaj la palestina estraro. La israela ĉefministro Benjamin Netanjahu diris ke li daŭrigos la konstruhalton en Cisjordanio se la palestina estraro agnoskas Israelon kiel judan ŝtaton. Maĥmud Abbas tion rifuzis kaj diris ke la palestinanoj jam en 1993 agnoskis Israelon. Sed kial Abbas ne denove agnoskas Israelon se laŭ li la palestinanoj jam en 1993 agnoskis Israelon? Ĉu ne du najbaraj landoj devus agnoski unu la alian? Ĉu ne tio estas premiso por paca kaj varma kunvivado? Israelo ja akceptas la estigon de palestina ŝtato. Tial estus nature ke ankaŭ la palestina estraro akceptu Israelon.

Alia problemo estas la judaj kolonioj en Cisjordanio. Neniam antaŭe la palestinaj estroj rifuzis intertrakti pro daŭra juda konstruado en Cisjordanio. La fina pacinterkonsento ĉiuokaze estos tia ke Israelo retenos parton de la kolonioj en Cisjordanio. Kial do Israelo ne rajtus daŭrigi la konstruadon en kolonioj kiuj ĉiuokaze apartenus al Israelo en la estonteco?

La antaŭa ”konduto” de la palestina estraro donas al ni kaŭzojn dubi ĉu vere la palestina estraro interesiĝas pri paciĝo. Ŝajnas ke la situacio ne ŝanĝiĝis. La judaj kolonioj en Cisjordanio neniam antaŭe estis malhelpaĵo en la paca procezo. Krome la judaj kolonioj estas intertraktenda afero. Tial estas malbonege de la palestina estraro rifuzi kunsidi ĉe la tablo por intertrakti pri la paciĝo.

Finfine Israelo ĉiuokaze retenos parton de la kolonioj en Cisjordanio interŝanĝe al konformaj landpecoj donotaj al la palestinanoj. Devus esti tute nature ke Israelo retenas parton de la kolonioj en Cisjordanio – sur teroj kie judoj loĝis dum jarmiloj. Estas malfacile kompreni kial Israelo devus halti la konstruadon en tiuj kolonioj kiujn Israelo ĉiuokaze retenos.

Kiel revenigi la palestinan estraron al la intertrakta tablo? Aŭ ĉu vere ankoraŭ estas tiel ke la palestina estraro ne deziras paciĝon?

bildo de Tom Nylund
Abonrilata enhavo


povigita de