Ensaluto

..ALVOKO PRAKTIKE UZI REORDIGITAN MULTLINGVAN ALFABETON (JELTONARON) EN ESPERANTO..

bildo de Ljeonjiid

..EMVOKE PRAKTyIKO JUZI REORDIGyITAN BLOLIANGVAN ALFABETEN (JELTONAREN) PJJE MODERNIGyITA ESPERANTA SKRIBMANIERE..

 

 

..KOMPARO de NACIAJ ALFABETOJ kaj KONFORMAJ JELTONAROJ  de TANDEMAJ NACIEeSPAJ DIALEKTOJ.. ==>

..KOMPARE pes NACIĵAY ALFABETEY yi KONFORMAY JELTONAREY  pes TANDEMAY NACIEeSPAY DIALEKTEY.. =

..KOMPAR pes NACIĵY ALFABETY yi KONFORMY JELTONARY  pes TANDEMY NACIEeSPY DIALEKTY..

 

..Ljeonjyid Dasheevskjij [L'eon'їd Daŝēvsk'ij]:

 

..tro ( => trejst) mallonga ( => nonlonga) informo pri nova ( => nojva) alfabeto ,nomata ( => namata) JELTONaro per 4 unuaj literoj kaj 2 lastaj literoj + sufikso "+ar": J ,E ,L ,T , ... ,O ,N+ar+o ,ne estos facile komprenita ,kio ne donas eblecon praktike uzi unufonemajn literojn au^ ( => or^) tipajn literkombinojn ,nomatajn ( => namatajn) JELTONOJ ,kiel ( => ko) bona rimedo de ( => pes) transskribado (transliterado) pes ( < = de) naciaj vortoj ,ekzemple ,la anglajn personajn nomojn ( => namojn) en gravaj tutmondaj dokumentoj.

 

..pro tio ,mi proponas al vi pli ( => blej) detalan informon pri dislarq^ita q^is 68 skribsignoj (solaj literoj kaj tipaj literkombinoj kun unu nOprononcata ( <= nEprononcata) litero "h" ,egala al cirkumflekso "chjapelo" (^) super prononcata litero) nojva alfabeto ,nAmata ( <= nOmata) JELTONARO ,anstatau^ la Esperanta  28+litera (kun 4 chjapelitaj konsonantoj kaj unu "chjapelita" vokala litero "u" (u^ = uh = ŭ)) au^ ( = aŭ => or^)  anstatau^ la angla 26+litera alfabeto sen superliteraj chjapeloj (^) ,!chje tio renojviq^as ankau^ ( => an^ko) ordo de dislokiq^o de literoj en jeltonaro.

 

..en du unuaj alineoj de la informo en www.esperanto.com  vi vidas proponatajn de mi shanqhojn en gramatiko de Esperanto ) rigardu qhuste en teksto inter rondaj krampoj kun montrilo => au^ <= ,sed sube vi ekvidos ,ke mi proponas pli ( => blej) oportunan pluralan finazhon "+y" anstatau^ la Esperanta "+j" kaj reciproke shanqhis  finayn ( <= finajn) vokaloyn ( <= vokalojn) ,kharakterayn por substantivEyn ( "+e" <= "+o") kaj por adverbEyn ("+e" => "+o").

 

.!certo ,Esperante jas ( < = estas) trej ( < = tre) simpla lingve ,on ( < = sed) ,bedau^rindo ,dhesa ( = d^esa [ðɛsa] < = qhia = q^ia < = ghia = ĝia ) alfabete jas trejst ( < = tro) limigita yi ( < = kaj) pro chji+tio ( = > fe) Esperanta ortografia skribmaniere nje ( = n'e < = ne) tau^gas por simpla diverslingva skribade lau^ ( => pjjej( < = lau^ = lauh = laŭ) jejlo"ecay ( <  = unuecay) por chjo(a)y ( < = chjiu(a)y) lyingvey ortografiay reguley pes skribade yi posa ( < = posta) legade pes skribita informe.

 

.!le ( < = mi) opinias ,kё pjje ( < = en) dha ( = la) 21a ( = jjDLa = jejdela) jiarchi^(")i^te ( = jiarcente  < = jarcente) trej necesas modernigi Esperantan alfabeten yi ortografian skribmani(")eren ,por(kye) eblus facilo skryibi (yi ,certo ,tajpi per klavey pes komputila klavare) diverslyingvo pjjej ( < = lau^) simplay ortografiay reguley onlo ( < = nur) per 26 ( = jjDQ) latinay literey pes dha ( = la) angla alfabete ,!pro(s)kye ( < = chjar) dheyn ( < = ilin) chjmo ( < = chjiam) eblas trovi pji ( < = sur) klavarey pes chjo(a)y ( = chjoy  < = chjiu(a)y) komputiley.

 

..spertay esperantistey klaro komprenas ,kё ( = kye) dha Esperanta alfabete nje ( = n'e < = ne) taŭgas por facilo yi fonetiko qhusto ( = q^usto < = ĝusto) skribi diverslingvayn vorteyn ,aparto proprayn nomeyn pjje ( < = en) gravay internaciay dokumentey ,!on ( < = !sed) eblas facilo refiksi novayn fonemayn signifeyn pem ( < = al) (kj)jokay ( < = kelkay) Esperantay literey por nojva ( < = nova) Esperanta alfabete facilo respondas pem kondiĉ'ey ,necesay ,por(kye) agnoski internacian nivelen pes nojva reorganizita Esperanta alfabete ,!rigardu yi memorfiksu ,por facilo legi diverslingvayn teksteyn ,!eĉ' dha ĉ'inayn ,skribitayn pjje GOST "Dasheevica" (GOST -+ Globala Ortografia Standardigita Transliterade):
 

..(1) a ,A ,.(2) b ,B ,.(3) c ,C ,.(4) ĉ ==> ĉ' = ĉj = chj = ch' ,Ĉ ==> Ĉ' = Ĉj = Ch' = Chj (dha jejla ( < = unua) pos ( < = post) konsonantas literes surogata neprononcata litere "j" ludas rolen pes moliga signete "apostrofe" (') ,por signi molan prononcen pes dha konsonante

,.(5) d ,D ,.(6) e ,E ,.(7) f ,F ,.(8) g ,G ,.(9) ĝ = gh ==> q^ = qh ( = dzh = dz^) ,Ĝ = Gh ==> Q^ = Qh ( = Dzh = Dz^) ,!on ( < = !sed) solan literen "q" or^ ( = orh < = aŭ = au^ = auh) "Q" necesas prononci ko ( < = kiel) [dz]

,.(10) h ==> hh = ĥ ,H ==> Hh = Ĥ ,!on sola "h" jas chjmo ( < = chjiam) nOprononcata surogata litere ,egala pem signete "chjapele" (^)

,.(11) ĥ ==> kh = k^ ,Ĥ ==> Kh = K^ ,.(12) i ==> yi = 'i = ї ( onlo ( < = nur) kmo ( < = kiam) akcentїta = akcentyita = akcent'ita),I (akcentyita) ==> yI (la noprononcata pa ( < = (p)antaŭ) vokalay literey surogata litere "y" egalas pem signete "tremajhe" ( = tremaĵe = trema"e) ,ekz"o ( = ekzemplo): ye = ё)

,.(13) j ,J (note: dha jejla pos konsonante surogata litere "j" ne estas ( => njas = n'as) prononcata yi egalas pem moliga signete "apostrofe" (') ,!on literkombine "jh" = ĵ = " ankaŭ njas prononcata yi egalas pem intervokala divida skribsignete (") -+ duobla apostrofe)

,.(14) ĵ = => zh = z^ ,Zh = Z^ [ʒ] ,.(15) k ,K ,.(16) l ,L ,.(17) m ,M ,.(18) n ,N ,.(19) o ,O ,.(20) p ,P ,.(21) r ,R ,.(22) s ,S ,.(23) ŝ ==> ŝ = sh = s^  ,Ŝ ==> Ŝ = Sh = S^ [ʃ] ,(24) t ,T ,.(25) u ,U ,.(26) ŭ [ʊ] ==> uh = u^ =  û ,Ŭ ==> Uh = U^ ,.(27) v ,V ,.(28) z ,Z.
 

..Esperanta jeltonare konsyistas pjjeljs ( <= el => pjjejs) 30  ( = jjVJ [jejVeJo]) fonemay(s) skribsyigney(s) ( = latyinliteray(s) jeltoney(s)) -+ solay(s) latyinay(s) literey(s) or^ tyipay(s) literkombyiney(s) kun ( => yip = їp) 30 rilatay(s) numerey(s) pes jeltoney(s) pro(s) (p)ejmdonade ( = ejmdonade < = aldonadepjjen ( < = en) dhen ( = d^en [ðən] < = q^in = qhin < = ghin = g^in= ĝin) pes vochja konsonante "q" [dz] (N" 13)  kaj ( = > ї = 'i = yi) pes akcentyita vokala literkombїne "yi" = 'i = ї (N" 20) ,en ( => pjje) kiu(+a) ( => kjja) surogata litere "y" estas ( => jas) nOprononcata  ї egala al ( => pem) signete "trema(ĵ)e" ,ekz"o ( = ekzemplo):

ye = ё [e] ,ya = ä [æ] ,yi = ї [i:] ,yoe = öe [œ] ,.krom fe ,pjje franca yi germana lyingvey ekzyistas fonemey:  yo = ö [∅],yu = ü ,kjjay ( < = kiu(a)y) nje ( = n'e < = ne) ekzistas pjje ( < = en) Esperante.
 

..Esperanta jeltonare  kun ( => yip = їp) 30 ( = jjVJ [jejVeJo] = [jejVich(aJ)o]) rilatay(s) ordnumerey(s) pjjenlo ( < = (p)anstatau^)  :

 

..(1) j ,J

,.(2) e ,E ,.(3) l ,L ,.(4) t ,T ,.(5) d ,D ,.(6) f ,F ,.(7) v ,V ,.(8) p ,P ,.(9) b ,B 
,.(10) a ,A ,.(11) m ,M ,.(12) c ,C ,.(13) q ,Q [dz] ,.(14) s ,S ,.(15) z ,Z ,.(16) k ,K ,.(17) g ,G ,.(18) kh = k^ ,Kh = K^

,.(19) i ,I (no"akcentyїta = noĵakcentїta = no(j)hakcentyita = no^akcentїta)

,.(20) yi = 'i = ї (akcentyita) ,.(21) r ,R ,.(22) ĉ' = ĉj = chj = ch' , Ĉ' = Ĉj = Ch' = Chj ,.(23) qh = q^ [ʤ] ,Qh = Q^ ,.(24) ŝ = sh = s^ [ʃ] ,Ŝ = Sh = S^ ,.(25) zh = z^ ,Zh = Z^ ,.(26) hh = h^ = ĥ [ h ]
,.(27) u ,U ,.(28) uh = u^ = û = ŭ [ʊ] ,Uh = U^ = Ŭ

,.(29) o ,O ,.(30) n ,N.

 

..krom rilatay ordnumerey pes Esperantay jeltoney necesas memori pri ekzyiste pes dhesay ( < = iliay) absolutay ordnumerey pjje unuversala (komuna ,muchj(o)lyingva ( = blolyingva)) jeltonare yip ( = їp < = kun) 68 ( = jjQG) jeltoney(s) (pj)jetuto ( = pjjetuto = jetuto < = entuto) ,por(kye) facilo yi rapyido trovi vorteyn pjje jeltonaray vortarey:

..(1) j ,J

,.(2) e ,E ,.(6) l ,L ,.(9) t ,T ,.(10) d ,D ,.(11) f ,F ,.(12) v ,V ,.(13) p ,P ,.(14) b ,B 
,.(15) a ,A ,.(19) m ,M ,.(20) c ,C ,.(21) q ,Q [dz] ,.(22) s ,S ,.(23) z ,Z ,.(24) k ,K ,.(27) g ,G ,.(30) kh = k^ ,Kh = K^ 

,.(32) i ,I (no"akcentїta = noĵakcentїta = no(j)hakcentyita = no^akcentїta)

,.(33) yi = 'i = ї (akcentyita) ,.(37) r ,R ,.(41) ĉ' = ĉj = chj = ch' , Ĉ' = Ĉj = Ch' = Chj ,.(42) qh = q^ [ʤ] ,Qh = Q^ ,.(44) ŝ = sh = s^ [ʃ] ,Ŝ = Sh = S^ ,.(46) zh = z^ ,Zh = Z^ ,.(48) hh = h^ = ĥ [ h ]
,.(50) u ,U ,.(51) uh = u^ = û ,Uh = U^

,.(55) o ,O ,.(61) n ,N.

 

.!komparu Esperantayn alfabeten yi jeltonaren yip dha Inhglihsha ( <= angla) alfabete yi dha InhglihshEespa latyinlyitera jeltonare:

 

 

..dha Inhglihsha ( <= angla) alfabete yi konforma fjem ( = pem fje(m) < = al q^i = al qhi) InhglihshEespa latyinlyitera jeltonare..

 

..my ( < = ni) scias ,ke dha angla (= Inhglihsha) alfabete konsyistas pjjeljs ( < = el) jjDQ ( = 26) lyiterey(s) yi ( < = kaj) konforma InhglihshEespa latyinlyitera jeltonare anhko ( <= ankauh) rajtas pjjetenyi ( <= entenyi) dha ( < = la) samay lyiterey ,on ( < = sed) pjje ( < = en) jeltonara orde ,certo ,yi my komparu dheyn ( = fjeyn < = 'ilin) flo ( <= chyi+tyi(e)oh) f(a)mo ( <= (nun) tuj).

 

..dha kutyima Inhglihsh(a) alfabete:

 

..(1) a ,A ,.(2) b ,B ,.(3) c ,C ,.(4) d ,D

,.(5e ,E ,.(6f ,F ,.(7g ,G ,.(8h ,H = > hh = ĥ = ĥ ,Hh = Ĥ

,.(9i ,I ,.(10j ,J ,.(11k ,K ,.(12l ,L ,.(13m ,M ,.(14n ,N

,.(15) o ,O ,.(16) p ,P ,.(17) q ,Q ,.(18) r(h) = r^ ,R(h) = R^ ,.(19) s ,S ,.(20) t ,T

,.(21u ,U ,.(22v ,V ,.(23w ,W ,.(24x ,X 

,.(25y ,Y ,.(26z ,Z.

 

 

..dha InhglihshEespa jeltonare (= IE+jeltonare) kun ( => yip = їp) renovig'ita orde (pes) litereys:

 

..(1j ,J 

,.(2e ,E ,.(3l ,L ,.(4t ,T ,.(5d ,D

,.(6f ,F ,.(7v ,V ,.(8p ,P ,.(9b ,B

,.(10a ,A ,.(11m ,M ,.(12c ,C ,.(13q ,Q

,.(14s ,S ,.(15z ,Z ,.(16k ,K ,.(17x ,X ,.(18g ,G

,.(19i ,I ,.(20y ,Y ,.(21r ,R ,.(22hh = ĥ = ĥ ,Hh = Ĥ

,.(23u ,U ,.(24o ,O ,.(25n ,N ,.(26w ,W.

 

..dha InhglihshEespa jeltonare (= IE+jeltonare) kun renovig'ita orde pes literey(s) ,numer'itay pjje limey pes dislarqh'ita pams 68 ( = jjQG [jejqego] <= sesdek ok) skribs'igney onlo ( <= nur) por(s) solay(s) literey(s) yip ( = їp <= kun)  lasta numere 65 ( = jjQM [jejqemo] <= sesdek kvin]) por(s) lasta(s) sola(s) litere(s) "w" ,"W") ї ( = yi <= kaj)  pors 3 ( = jjV [jejvo]) lastays literkomb'ineys ,numer'itays pams numere(s) jjQG [jejQeGo] ( = 68):

 

..(1j ,J ,.(2e ,E ,.(6l ,L ,.(9t ,T ,.(10d ,D

,.(11f ,F ,.(12v ,V ,.(13p ,P ,.(14b ,B

,.(15a ,A ,.(19m ,M ,.(20c ,C ,.(21q ,Q

,.(22s ,S ,.(23z ,Z ,.(24k ,K ,.(25x ,X ,.(27g ,G

,.(32i ,I ,.(33y ,Y ,.(37r ,R ,.(48hh =  ĥ = ĥ ,Hh = Ĥ

,.(50u ,U ,.(55o ,O ,.(61n ,N ,.(65w ,W

{,.(66) wj = w' ,Wj = W' ,.(67) pwh [pʷ]  ,Pwh ,.(68) bw [bʷ] ,Bw}.

 

 

 

 

.!krom (chji+)tio+e ( => (fe) ,efe) ,mi ( => le) proponas perfektan (sen ( => ops) gramatikay eraroy) gramatikan skeleten pes ( <= de) an^koro ( = anhkoro <= ankorau^) no"ekzistanta ( = nojhekzistanta <=  ne^ekzistanta) globala matra ( = patrina ,multodialekta = muchj(o)dialekta = blodialekta) lingve Eespe por(s) chjo(a)y ( = chjoy < = chjiuj) TANDEMAY (filinay) artofaritay dialektey pes naciay lingvey ,ekz"o ( <=  ekzemplo) ,por(s) kvazau^nacia Zamenhhoofa Esperante dha ( = d^a <=  la) tandema dialekte estos ( <= jos) EsperantEespa ,por(s) la angla lingve -+ In^glishEespa  ,pors la rusa lingve -+ RusEespa dialekte k" t" p" ( = kaj tiel plu) ( => yi fo bljij = ї f" b")  -+ !chjiuj ( => chjoy) chji+tiuj ( => fay)dialektey hhavas ( =  ĥavas <= ĥas = hhas) sїmplan komunan gramatїken ,simїlan pem ( <= al) gramatїke pes Esperante ї ( = yi <= kaj) echj pli ( => blej) regulan (ops ( <= sen) gramatikay erarey ,ekzistantay pjje ( <= en) Esperanta gramatїke) ї  ( = yi <= kaj) pro(s) chji+tio+e ( => fe) facilo lernatan ,chjar ( => pro(s)kye = proskё)  SENCA (semantika) leksїke pjje ( <= en) chjiu ( => chja) naciEespa dialekte jas ( <= estas) pleno (au^ ( = auh <= or^ = orh) preskau^ ( => presko) pleno) naci(jh)a  ,ekz"o ( = ekzemplo) ,pjje In^glishEespa dialekte SENCAY vortey jas la ( = dha) anglay ,pros kio+e ( => khhe = kĥe = ke) chjoy ( <= chjiuj) anglalїngvay ( <= anglolingvaj) verkistey povos facilo traduki proprayn verkeyn el ( => pjjeljs = pjjejs) la ( = dha = d^a [ðʌ]) angla lїngve pjjen InglishEespan dialekten ,post kio ( => po(s) khhe = kĥe = ke) simplay programay tradukeley ( <= tradukiloj) pjje ( <= en) Interrete tre ( => trej) rapido tradukos dha ( = d^a [ðʌ] <=  la)  verken pjjen ( <= en) chjiujn ( => chjo(a)yn) restayn tandemayn naciEespayn dialekteyn ( ,!sed ( => !on)  ne ( => nje = n'e) en ( => pjjen) naciayn lingveyn kun ( => yip = їp)  komplika nacia gramatїke ї ( = yi <= kaj) malfacila ( => nonfacila) nacia skribmaniere) ,!el ( => pjjeljs) kiuj ( => kjjay) tuto nje necesos traduki plu ( => bljij) ,proskye ( <= chjar) chjoy ( < = chjiuy) naciuley scios deinfanec(e)o ( => petinfaneco) krom propra nacijha lїngvo ї dha tandeman naciEespan dialekten -+ !tuto nje necesos lerni fremdayn nacijhayn ї kvazau^naciayn ( ,kiel ( => ko) Esperante ,Ido+e = Ide ,Volyapyuke k" t" p" => ї f" b") lїngveyn

 

,!!!baldau^ (baldaû => baldo) chjo(a)y ( = chj(o)ay = chjay) naciay lingvey jos ( < = estos) interesay nur ( => onlo) por(s) specialistey+interlingvistey

 

-+ .?yilj ( = ?їl' ( <= ?chju = ?ĉ'u) iu ( => je) povos dїri ,pors kio+e ( => khhe = kĥe = ke) necesas lerni Esperanten ,anglan ,germanan ,francan ,rusan ,japanan au^ ( => or^) chjїnan lїngven ,(y)if ( = їf <= se) sufїchjos lerni konforman naciEespan dialekten -+ EsperantEespan ,In^glishEespan ,Dojĉ'Eespan ,FransEespan ,RusEespan ,NikhanEespan or^ KhanEespan yip ( = їp <= kun) sїmpla komuna orhthagrafijha ( = or^t^agrafї"a  <= ortografїa) skrїbmaniere surbaze de ( => pjibazo pes) komuna alfabete ї facilo lernebla komuna gramatїke

 

,!certo ,senca (semantїka) leksїke pjje ( => en) tandemay naciEespay dialektey estas ( => jas) preskau^ ( => presko) unulїngva ( => jejlolyingva = jejlolїngva) nacijha ,sed ( => on) gramatyika leksyike jas komuna por(s) fay ( < = chji+tiu(a)j) dialektey.

 

 

 

 

..sube+o ( => puso) ko ( < = kiel) modela ekzemple le ( <= mi) montras inter ( => pyip) ronday krampey kun ( => yip) montrilo ( => montrele) => ,==> au^ ( = auh => orh = or^) <= ,<== facilan traduken pjjeljs ( = pjjejs < = el) Esperante pjjen ( <= en) EsperantEespan dialekten:

 

 

..KOMPARO DE PREPOZICIOJ ESPERANTAJ KAJ EeSPAJ.. ==> (traduko el Esperanto en EsperantEespan dialekton) ==> ..KOMPARE PES PREPOZICIEY ESPERANTAY yI EeSPAY..

 

.!jam ( => pafmo) ekzistas modernigїta variante de ( => pes) antїkva Zamenĥōfa Esperante ,kiel ( = > ko) filїna dialekte pes ( <= de) "patra" lїngve Esperante lau^ ( => pjjej) pruntoprenita pjjeljs Esperante SENCA (semantika) leksїke ї ( = yi <= kaj) pes ( <= de) "matra" ( = patrina) lїngve E(e)spe (Eespe = Espe -+ nomata ( => namata) lau^ ( = lauh => pjjej) du ( => jejdo) unuaj ( = unuay => jejlay) silabej ( => silabey) pes nome ( => name) "Espe-ranto") pjjej ( <= lau^) pruntoprenita pjjeljs ( = pjjejs <= el) Eespe GRAMATIKA leksїke (konjjunkciey ,prepoziciey ,artikoley+partikuley ( => artikeley+partikeley) ,pronAmey ,numeraley) kaj ( => ї = yi) morfemay partey de ( => pes) SENCAY (semantїkay) vortey -+ prefїksoy ,sufїksoy ,finazhey ,por(s) ekzemple (  = ekz"e) ,jas reciproko ŝanĝїtaj ( = shanghїtay => shanqhїtay = ŝanq^їtay) finaĵey ( => finaz^ey = finazhey) pes substantivoy  ( => pustantї vey = ustantїvey) ( "+o" => "+e" -+ !echj pors pronamay (p)ustantїvey ( <= substantivoy)) yi ( = ї < = kaj) adverbey ( "+e" => "+o" -+ !echj por pronamay adverbey ,ekz"e ( => ekz"o): chji+tie => chji+tie+o )

,.krom tio+e ( => efe) ,kiel ( => ko) vi (vi => de (singulara pronamE) ,vi => vy ==> qy [dzy] (plurala proname)) vidas chji+tie+o ,jas shanqhїta plurala finazhE: "+j" => "+y" ,!chjapelїta litere "ĵ" = "jh"  jas ( => estas) chjiam ( => chjmo) nOprononcata divїda intervokala skrїbsїgne ,uzata ( => juzata) pors divїdi apudayn vokalayn litereyn lau^ ( => pjjej) prononce ,!yi sola litere "h" egalas chjmo ( <= chjiam) pem ( <= al) superlitera ( => pilitera) cirkumflekse "chjapele" (^) ,kiu+a ( => kjja) ,certO ,chjmo estas ( => jas) noprononcata.

 

 

..Esperantay prepoz"ey ( = prepozici(jh)ey) jas ( <= estas) pruntoprenitay el ( => pjjeljs) diversay lingvey tuto ĥazardo ,!sed ( => !on) Eespay prepoz"ey jas specialo konstruitay: .dhey [ðəɪ] ( < = ili) hhavas ( = ĥavas => ĥas = hhas) devigan radikan konsonanten "+p+" yi povas hhavi ( = ĥavi => ĥi = hhi) prefiksan yi sufiksayn+finazhayn parteyn ,ekz"o ,dha [ðʌ] ( = la) Esperanta prepoz"e  "sen" egalas al dha Eespa  "ops" (kun ( => yip = їp) Genitiva finazhe "+s").

 

..lokalay prepoziciĵey distingyiqhas per kharakteray vokaley po ( = pos  < = post) kharaktera radyika konsonante "+p(j)+" pes ( < = de) prepoziciĵe yi ( < = kaj) per  posay ( < = postay) k^arakteray konsonantey ,sekv(ant)ay po(s) k^araktera vokale :

pe ( < = chje ,apud objhjekte) ,.pje = p'e ( < = sur kurba or^ nodifїna surface pes obĵjekte au^ trej proksimo al objjekte chje la flanke: pl(j)e -+ livo ,nondekstro ( <= maldekstro) ,pr(j)e -+ dekstro)

,.pi ( < = super) ,.pjї = pjyi = p'i ( < = sur ebena surface pjje ( < = en) certay limey pes obĵjekte)

,.pa ( < = antau^) ,.po ( < = post) ,.pu ( < = sub).

 

..aldone ( = > (p)e(j)mdone = pe(j)mdone = ejmdone = emdone) pes ( < = de) kharakteray konsonantey pejm ( < = al) kharaktera vokale pes menci^yitay lokalay  prepozicij(h)ey ( = prepozici"ey = prepozicijey)  povas modyifi dhesayn ( = d^esayn  [ðɛsʌjn] < = ilїayn = ilyiayn) signїfeyn ,ekzemplo ( = ekz"o) ,konsonante "+j" k^arakterїzas op(s)ordan ( < = senordan ,perturban) moven ,pranlokaden ( < = translokaden) or^ ( = orh < = auh = au^ ) pranlokїq^en ( = pranlokyiqhen < = translokyiqhen) yi suplementa emdone ( = pejmdone  < = aldone) pes konsonante "+m"  or^ "+n" k^arakterїzas direkten pes move or^ pranlokїq^e ( <= translokiqhe): pjje ( < = en ,interno) ,pjjej ( < = lau^) ,pjjejs = pjjeljs ( < = el) ,pjje(j)n ( = pjjen < = en ,internon) ,pe(j)m ( = pem < = al) ,.prepozici"e  "pem" jas ( < = estas) ankau^ ( => an^ko) fo ( < = tїel) namata ( < = nomata) "kaza" prepozici"e pes d(on)atїva ( = donatїva = datїva) kaze pes vorte ,plejparto ,pes substantїve ( = nawne = navne = (p)ustantyive) or^ adjjektїve ,!tamon ( < = tamen) dha gramatїke pes matra (muchjdialekta) Eespa lїngve jas trej ( < = tre) liberala yi nje ( = n'e < = ne) postulas devїgan akordїgen pes vortey yip ( = їp < = kun)  ĥelpe pes ( = hhelpo pes = ĥelpo pes < = ĥelpo de) dhesay(s) finazhey(s)  pjje logїko konstruїtay frazey ,!samo ko ( < = kїel) pjje dha angla lї(a)ngve -+ !chjoy(n) ( < = chjiuyn) finazheyn pes vortey pjje korekto konstruitay frazey eblas forzheti pjjeljs ( = pjjejs <= el) dha frazey pjjej ( < = lau^) dezire pes konversaciantey.

 

.!on ( < = !sed) pjje komplїkay okazey ,kmo ( < = kїam) akordigo jas dezirїnda ,tuto n'e jas ( = n'as = njas <= ne estas) nonfacila ( < = malfacila) afere ,por akordїgi vorteyn per dheysay ( < = iliay) kazay finazhey ,pro(s)kye ( = prokё < = chjar) dhey ( < = їli) jas dha samay ,ko ( < = kїel) pjje kazay prepozici"ey:

 

..Genitїva kaze: pes ( < = de -+ Esperanta prepozici"e) ,+s (genitїva finazhe pjje Eespa lї(a)ngv(iqh)e)

,.D(on)atїva kaze: pem ( < = al -+ Esperanta prepoz"e) ,+m ( datїva finazhe pjje Eespa liangviqhe)

,.Akuzatїva kaze: pen (fo namata falsa prepoz"e pes rekta (opsprepoz"a < = senprepozicia) Akuzatїve pjje Esperante n'e ekzїstas ,!on pjje Eespa gramatїke dhe ( < = q^i < = ĝi = g^i ) eblas ,ko pjje dha franca lingve => kiel en la franca lingve) ,+n (Akuzatїva finazhe)

,.noci"e pes falsa prepoz"e signifas ,kye ( = kё) dhe povas jї ( < = esti) forzhetata pjjeljs ( = pjjejs <= el)  frazey ї ( < = kaj) pjjenlo"igїta ( < = (p)anstatau^igїta) per konforma konsonanta  finazhe pes sekva vorte.

 

..

 

 

..necesas ankauh ( => an^ko = anhko) shanqhi skryiban (ї prononcatan) formen pes radyikey pes kelkay sencay plensignyifay) vortey ,ekz"o (  =  ekzemplo):
 

..forme "filologie" eraro devas esti ( => jyi = ) tradukyita ko ( <= kiel) "science pri fyiley" ,chjar ( => proskye = proskё) vorte "file" pjje ( <= en) Esperante signyifas "file" ko ( <= kiel) infane pes vyira sekse pes gepatrey ( => patr(en)ey) ,pro(s) k(hh)e ( = k(ĥ )e = kĥe = ke < = kio+e) pjje Eespa lyingve (yi ,certo ,pjje EsperantEespa dialekte) jas decidyitay diversay rimedey pors elimyini pjjeljs busha parolade simyilayn pjjej ( <= lau^) prononce hhomonїmeyn ,ekz"o ,kun ( => yip = їp) hhelpe pes malgrava ( = nongrava)  korektade pes prononce pes jejlo ( <= unu)pjjeljs hhomonїmey au^ (  =   auh = > orh = or^) hhelpo pes plena ola (< = alia) hhomonyime: filologїe => filoz(ev)logїe “филология” /fyilhalhoogjije/,flїe => filele = filene -+ "fyilo orh fyilyino" ,fileley = fileney -+ "fyiloy kaj/au^ (  =   kau^ < = yi/orh = yirh = yir^) fyilyiney" (fay (< = chji+tyiuay) sufyiksey jas juzatay anstatauh ( => pjjenlo) pes germana prefyikse "ge+" ,juzata yi ( = ї < = kaj) pjje (< = en) Esperante) ,filїle = filїne => dot(e)re ,filule = filune => s(on)une = sonune = sune (,kje (< = kio) jam estas proksyima lau^ ( => pjjej) prononce pem ( <= al) dha (< = la) angla sinonyime "son" /sa^n = sahn /

 

 ,.note:

 

!anstat(au^)o ( = > anstato) pes esperanta vorte  "sun(e)" ,konforma pjjej ( <= lau^) signyife pem ( <= al) dha angla "sun" /sahn/ ,necesas juzi fan formen pes vorte yip ( <= kun) shanqhe pes opsvochja ( < = senvochja) konsonante /s/ pjjjen vochja /z/ (zan(e)) ,kunigantan ( => yipigantan) proksimumo simyilan lau^ ( => pjjej) prononce rusan sinonyimen "so(lh)nce" = >" za(lh)n(c)e" = "zance" = "zane" yip ( = їp <=  kun) dha angla vorte "solar" =  > "zalar") “солнечный” /soolhnjechjnaj-a/:

 

sol(ar)n((e)c)e => so(l)n(ec)e = so(l)n(e)ce = sonce = sone ) = > zal(ar)n((e)c)e => za(l)n(ec)e = za(l)n(e)ce = za(l)n(c)e = zan(c)e = zane ).


povigita de