Ensaluto

Iom multe da laboro por krei plian indekson al proverbaro.net

La lastajn semajnojn mi "perdigis" sufiĉe multe da tempo super la t.n. analiza indekso al la proverbaro de Zamenhof, cele al enretigo de tiuj pliaj informoj. Necesos ankoraŭ iom da tempo antaŭ ol la laboro estos finita, kaj post la fino de la laboro mi volas unue montri al kelkaj interesatoj la rezulton antaŭ ol publikigi la laboron en la retejo. Do, en la komenco de januaro la afero estu preta kaj publikigita.

 

Por tiuj kiuj ne konas la analizan indekson (aŭ ne jam ĝin komprenas...), mi unue iom klarigu.

 

La proverbaro de Zamenhof aperis unue popece en periodaĵo. En 1910 ĝi aperis libroforme ĉe la konata firmao Hachette. La ordigo de tiu libro (kaj de ĝia sekva eldono, el 1925) estas iom aparta: la proverboj sekvas la proverbojn en tute alia libro. Temas pri kompara frazeologia kvarlingva, kiun pretigis (kaj parte sukcesis eldonigi; ĝis sia morto) M.F. Zamenhof, patro de L.L.

La du unuaj eldonoj de la esperanta proverbaro havas 1232 numerojn, sub kiuj aperas unu aŭ pli da proverboj (aŭ aliaj frazeologiaĵoj). Post la numera vico sekvas indekso, kie temo-vortoj referencas la koncernajn numerojn. Okazas ke kelkaj numeroj ne aperas en la indekso, kaj kelkaj numeroj aperas plurfoje. Jam tuj komence mi aperigis en la retejo proverbaro.net la referencojn al tiuj temo-vortoj de la unuaj eldonoj.

 

En 1961 aperis ĉe Stafeto nova eldono de la Zamenhofa proverbaro. Sed la aranĝo estis tute alia. La proverboj el la unua eldono estis alfabetigitaj, kaj proverboj kiuj havas nur malsaman interpunkcion estis kunigitaj. Post tiu alfabetigo ĉiu proverbo ricevis propran sinsekvo-numeron. La plej alta numero trovebla en la listo estas 2630. Pluraj interpunkciaj malsamaĵoj estis per tio nuligitaj, sed restis ankoraŭ tre similaj kazoj, kie malsamis kelkaj literoj, aŭ eĉ nur unu.

En la listo aperas post la proverbo ankaŭ (unu) temo-numero el la pli fruaj eldonoj. Sed: ne ĉiu proverbo havas en tiu loko ĉiujn siajn originalajn numerojn. Kaj la vortoj de la originalaj temoj tute malaperis.

 

Camille Rogister aldonis al tiu versio tamen unu novan teman indekson. Indekso kiu necesigis al mi kelkan tempon por fine kompreni ĝin. Kaj poste ekhavi ideon kiel enretigi...

 

La analiza indekso konsistas el 15 supertemoj, sub kiuj estas registritaj diversaj sub-temoj. Ĉiu supertemo havas iun (varian) nombron da sub-temoj, kiuj havas sian sinsekvan numeron. Sub "Kia - Karaktero" troviĝas ekzemple 564 Sankta. Aliaj supertemoj estas ekz. Kiel, Kiam, Kie, Kiu, Opinioj... Kelkaj vortoj el la analiza indekso aperas kelkfoje, sed kun alia signifo ĉar estas ĉe malsamaj supertemoj.

Al ĉiu proverbo Rogister asignis unu aŭ plurajn el la temoj, depende de la signifo de la proverbo mem. En la analiza indekso aperas ĉe ĉiu sub-temo unuflanke ĉiuj proverbo-numeroj el la nova eldono, kaj aliflanke ĉiuj temo-numeroj de la unuaj eldonoj. Do tie ja aperas ĉiuj originalaj temo-numeroj en ĉiuj necesaj lokoj.

Fine de la analiza indekso troviĝas indekso... al la analiza indekso. Por montri al la uzantoj la numerojn sub kiuj aperas la koncerna vorto.

 

Kiel mi jam skribis, estas indekso por kiu oni foje bezonas iom da tempo... Kiel Marc Bavant jam antaŭe konstatis: la indekso funkcias nur unudirekte: de la temoj al la proverboj. Tial li aperigis la proverbaron kun ĉiuj temoj ĉe la unuopaj proverboj. Sed tio havas la malavantaĝon ke oni ne povas facile trovi ĉiujn proverbojn kun unu sama temo.

 

Tiuj kiuj konas la retejon proverbaro.net jam komprenas la aferon: mi faris "iom da laboro" por ke tie aperu ankaŭ la indekso de Rogister, sed kun ambaŭdirekta serĉ-eblo...

bildo de Rob Keetlaer


povigita de