Ensaluto

.?KO EBLAS PLEJSIMPLIGI LINGVAN KOMUNIKADEN

bildo de Ljeonjiid

 

.?ko eblyas plyejsyimplyigyi lyingvan komunyikaden..

..ekzyistas dyiversay nyivelyey pes yinterkomprenade pjjemo (<= dum) lyingva komunyikade -+ ,.eblyas tralyegyi orh trahauhskuljtyi hhayn (<= yiayn) frazeyn ,porke:

·         syimplyo kompreny(yit)yi (,note: .vokalye /(y)i/ pjje sufyikse “+yit+” = “+yig+” (yi pjje sufyiksey “+yits” = “+yic+” ,”+yiqh+ respegulyas perfektan formen pes verbey ,on vokalye /a/ pjjenmetyita pjjelyo (<= (p)anstat(auh)o) pes vokalye(s) /(y)i/) -+ no(n)perfektan formen) pryi k(f)je qyn yinformays per(s(e)m) lya frazey

·         ,sukceso trafyi bazayn yideheyn pes ryicevyita yinforme

·         ,bono komprenyi chjy(o)en = chjen ,kje jis scihyigyita

·         ,ne nur bono komprenyi ,on scipovyi praktyiko juzyi ryicevyitan yinformen yi !echj pjje lyingve pes yinforma oryigyine.

..hh(jju)om(ensh)ay = hhomay (= hhjjum(en(sh))ay) lyingvey jas syimyilyay pem matematyike: ,.fjey hhas yingredyienceyn (kunmetyitayn jejlomenteyn <= elyementeyn) ,kjay reciprok/aqh/as (<= (p)yinterag(ad)(aqh)as ,pyip(<= (p)yinter)ryilyat(aqhy)as) pjje parolye ,puhaqhyaso (<= subaqhyan(s)to -+ !noperfekta forme pjjelyo pes nokorekta “subyiqhyanto”) pem dyifyinyita gramatyika syisteme yip(s(e)m) (<= kun) yinterna lyogyike ,!nur lya gramatyikay syistemey pes dyiversay lyingvey dyiferenciqhyas yi pros fe mym (= pem my(m)) jad(at)as (<(j)estad(at)as = okazad(at)as) fo no(n)facilyo lyern(yig)yityi (<= eljlyernyi) fremdan lyingven ,.my novolyo (<= nevolyo) transport(at)as gramatyikan syistemen pes matralyingve (= nask(a)lyanda lyingve) ,ekzemplyo ,pjjen lya anglya(n) lyingve(n) ,!on plyej(o) bono jus (<= (j)estus) komparyi yi taksyi dyiferenceyn  ,nonkovr(yit)yiso = nonkovryi(n)s(t)o = nonkovryinto (<= maljkovr(yit)yin(s)to) por(s) se(s) (<= por syi) gramatyikan lyogyiken pes fremda lyingve.

..pjje fyilyalyogyijhe (= filalogie <= filologie) jas (= ekzyistas) fa ryimede ,pjjeljspensyita (<= eljpensyita) pet(s) fejma (<= fama) akademyiane Shjeerbeh (<= Ще(э)рба -+ !akcentyitan vokalyan lyiteren pjje personay nomey necesas duoblyigyi): .porke komprenyi ,k(f)je formas strukturen pes fraze pjje lyingve ,necesas pjjenmetyi radyikeyn pes nonsencay(s) vortey(s) pyipshanqhyo (<= (p)yintershanqhyo = anstatauh) pes radyikey(s) pjje plyensencay vortey yi ryigard(yit)yi (= ryigardyiqhyityi) ,k(f)je rezuljtyiqhyos pjjeljs fe(s).

..senjhjure (<= syinjhjore) Shjeerbeh ekzamenyis (<= pryiryigardyis) fan frazen (<= prepozyicijhen) (((..note: lye (<= myi) montros lya frazen pjje sesa (<= syi(es)a) traduce pjjeljs lya rusa lyingve pjjen Esperanten yi EsperantEespen yi ,kromo pes fe(s) (<= krom chyi+tyi(o)+eh) ,lya rusan frazen lye spyelyinhg(yit)yis (<= transskryib(yit)yis) pjje lyatyinlyitera skryibsyisteme Dasheev(j)yice(h).))):

..ruso: ..глокая куздра штеко бодранула бокра и кудрячит бокрёнка.

/..glhookaja kuuzdreh shtjeko bodranuulha bookreh-s yi kudrjaachji(-a’’)t-as bokrjoonkeh-s./

..Esperanto: ..gloka kuzdryine(h) shteko (ek)bodr(yig)yis bokren kaj kudryachyas bokryiden.

..EsperantEespo:  ..glhoka(ja) kuzdryine shtyeko bodr(yig)(yit)yis bokrunen ye (= yi poso pes fe(s) = yi poso fes) (<= kaj posto de(s) chyi+tyioeh(s)) kudryachyas bokryen(j)ken (= bokreden ,.note: .flyo (<= chyi+tyi(e)+oh) sufyikse “+ed+” jas ambauhsexa pors junejqhyay bestey ,on (<= sed) ekzyistas anhko (<= ankauh) sexay sufyiksey “+ud+” yi “+yid+” ,samo hopsdependo (<= sendependo) pet(s) ejqhye (<= aqhye) ekzyistas olyay (<= alyiay) sexay sufyiksey: +e(+l+ ,+r+ ,+n+ ,+n(j)k+-+ pyip (<= (p)yinter) krampey “(j)” jas karesema) ,+ns(h)(t)+) ,+(y)i(+l+ ,+r+ ,+n+ ,+nk+) yi +u(+l+ ,+r+ ,+n+ ,+nk+ ,+ns(h)(t)+) ,pjje personay pronomey eblyas juzyi nur vokalyay(n) seksay(n) sufyiksey(n) +(y)i+ yi +u+ ,ekzemplyo: vyi+e(h) (<= sh(y)i) ,vu+e(h) (<= l(y)i) ,ve (<= lyi orh shyi)).

..pjjeljs chjay vortey my rekonas nur vorten “kaj” (=> yi) ,on spyito pem fe ,my povas trovyi qhyeneralyigyitan sencen pes fa fraze: .my komprenas ,ke aperyis je (<= yiu) yip(sem) (<= kun) nokompreneblya adjhjektyiva atryibute “glhok(aj)a” yi hhen (<= yi(o)+e+n) “shtyeko” (ek)far(yit)yis pem bokrune(m) ,ye (= yi poso pes fe) f(a)mo (nun(o)) okupas+se(n) = okup(at)asse(n) = okupats(en)as = okupac(en)as = okupacas (<= okupas syin) pryi fjesa (<= qhyi(es)a) ede = edenke (<= yide = yidete).

..lya fraze noperdas (= retenas) sencen danko pem “jejlyomentey(m)” (<= elementey(m)) ,pu(s(e)m)tenasay(m) (<= subtenantay(m)) formen orh strukturen pes fraze(s) ,.pjje lya rusa lyingve fay jejlyomentey jas nomo asyistay (= hheljpay) gramatyikay vortklyasey ,yi ne nur prefyiksay yi sufyiksay partey pes plyensencay vortey ,on anhko (<= ankauh) chyefmanyiero lya fyinazhay partey ,k(f)je pjje lya anglya lyingve ,dyistyingo pet lya rusa lyingve orh Esperante ,presko (<= preskauh) no(n)ekzyistas ,olyavorto (<= alyivorto) pjje lya anglya lyingve presko nonekzyistas fyinazhey ,dependasay (<= dependantay) pet deklyinacijhey yi konjhjugacijhey ,!fjeyn kompensas sufyiksey ,pros fe lya senca sharqhye pj(y)i = pji = pyi (<= sur) muljtay sufyiksey pjyimetyiqhyas (<= surmetyiqhyas) suplyementa senca sharqhye ye (= yi poso (pes) fes) fe nonfacilyigas studaden pes lya anglya lyingve.

..pjje InhglihshEespa dyialyekte eblyas aljdonyi (= pemdonyi) pem anglyay plyensencay vortey necesayn fyinazheyn.

.!yifoo (<= !do) ,eblyas konklyud(yit)yi ,ke frazoy jos qhyeneralyo komprenatay ,(j)if (<= se) f(e)yesa (<= yilyi(es)a) gramatyika skelyete jas konata ,yi plyeno komprenatay ,jif pjje lya frazey juzyi konatayn plyensencayn radyikeyn pes vortey ,!on komuna muljtlyingva gramatyike povas (!yi devas) ji konata por chjay dyiversnaciay (hho)m(en(sh))ey pet yinfen(s(t))ejqhye (<= ekde(s) yinfana ejqhye) yi kmo (<= kyiam) zy (<= yilyi) konatyiqhyos yip fremdlyingvay syinonyimey pes naciay plyensencay vortey ,!zy povos facilyo komunyikyiqhyi yip fremdlyingvaney yi plyeno komprenyi zyn.    


povigita de