Esperanto.com: nia komunumo

PRI TIEL NOMATAY TABELAY PRONOMOY EN ESPERANTO

bildo de Ljeonjiid

 

.nopersonay (fo (<= tyielj) nomatay tabelyay) pronomey:

 

..nun my (<= nyi) traryigardos nopersonay fo nomatay pronomey pes Fundamenta Esperante komparo yip (<= kun) lya samay pronomey pes Modernyigyita Esperante (= EsperantEespa lyingve):

..atentu ,ke same objjektay pronomey hhas montran formen pes pronomey ,t.j. efektyivo montrayn pronomeyn yip adjjektyiva fyinazhe "+a": f(ajak)a ,fa ++ "chyi+tyia"; e(h)f(ajak)a ,e(h)fa ++ "tyia".

..negatyivay pronomey formyiqhyas pejs lya nedyifyinay pero pes prefyikse "n(o)+" ,kolyektyivay (kjjay ankauh nomyiqhyas plyej detalyo ko determyine dyistryibutyivay dyispozyiciay) pronomey ++ pero pes prefyikse "ch(ya)(k)+" , hhazarde (nedetermyine) dyistryibutyivay dyispozyiciay (ankauh kolyektyivay) pronomey ++ pero pes prefyikse "fs(ya)(k)+" (prunteprenyita elj lya rusa lyingve) ,montray pronomey ++ pero pes prefyikse "(eh)f(a)+" ((chyi) tyio yinter krampey lya prefyikse eh+ jas uzata por plyi foray objjektey ,t.j. kontrauho kompar pes lya sama ruslyingva prefyikse ,kjja montras pem (<= alj) plyej proksyima objjekte) yi ryilyatay (auh ,alyivorto ,demanday) pronomey ++ pero pes prefyikse "(?)k(a)+" (,.noto: syimyilya sufyikso "+k+" prunteprenyita elj lya rusa lyingve ankauh povas chyehestyi suplyemento ,sed ne devyigo).

..fo formyitayn pronomeyn eblyas facilyo montryi pjje lya bono organyizyita tabelye yi pro(s) tyie lya pronomey nomyiqhyas yiufojo ko lya tabelyay ,.en tabelye No.2 jas montratay lya Eespay korelyatyivay tabeljpronomey komparo yip lya Esperantay.

..lya tabelyo de Eespay korelyatyivay pronomey hhas muljtayn bazayn vorteyn yip keljkay karakteryizay radyikay konsonantey orh lyiterkombyiney ,kjjay jas prezentyitay pjje lya kolyumne por nedyifyinay pronomey yip nedyifyina baze j(a)+ ,.syiavyico lya nedyifyinay pronomey jas bazay por kreyi ceterayn korelyatyivayn pronomeyn pero pes karakteryizay prefyiksey : n(o)+ (ops (<= sen) lya vokalye "o" (pjje)mo(m) (<= dum) rapyida parolye) ,ch(ya)+ ,fs(ya)+ ,(eh)f(a)+ ,k(a)+ ((chyi+)tyiun lyastan prefyiksen eblyas aljdonyi pem lya ceteray yi yiufojo pem memstara pronome "ka" jam pjje rolye pes plyifortyiga sufyikse: chyaka ,fsyaka ,(eh)faka ,kaka).

..antauh ryigardyi lya tabelyen necesas atentyigyi lya lyeganteyn ,ke lya unua parte de lya lyernolyibre jas destyinyita precipo pem spertay esperantyistey+yinterlyingvyistey ko tre orh echj tro detalya yinforma materyialye yip superflyuay konkureblyay varyiantey pes vortey yip lya sama syignyife (,por(s)ke montryi pem zy dyiversayn avantaqhyeyn pes  Eespa lyingve pjje forme pes EsperantEespa varyiante komparo yip Fundamenta Esperanto) ,kjjay ,povas ji ,echj nohekzyistas pjje lya esperanta gramatyike ,pros kyie lya komencante ,vershajno ,nopovos komprenyi zyn.

..necesas memoryi ,ke lya Eespa gramatyike jas unyiversalya supergramatyike ,kompyilyita pejs dyiverslyingvay gramatyikay regulyey ,yi chyiu komencanta Eespene rajtas uzyi pjje sa (= s(es)a (<= syia)) propra naciEespa parolye nur gramatyikayn elyementeyn syimyilyayn pem lya naciay kaj echj krokodyilyi (uzyi naciayn bazayn vorteyn en lya parolye).

..do ,lya komencante ,!ne hhaljtyigu (pjje)mo(m) lyegado de nekomprenyita gramatyika materyialye yi lyegu plyu pas (<= qhyis) lya praktyika parte pes lya lyernolyibre ,pjje kjja lya komencante trovos nur syimplyan yinformen  porske praktyiko uzyi mo(m) chyiutaga EsperantEespa parolye pes ordyinaray hhomey.