Ensaluto

etnologio

Astronomio de indiĝenaj aŭstralianoj

Homo interesiĝas pri ĉielo antaŭ sia origino. Eĉ praaj triboj havas sciojn pri movado de la Suno kaj Luno, ofte povas diferencigi "vagantajn" planedojn de "senmovajn" stelojn. Tia "etnoastronomio", esprimanta plejparte en mitoj kaj legendoj, povas esti pli saĝa, ol oni povas imagi.

Aŭstralianaj aborigenoj estas unu el la plej enigmaj homaj grupoj. Veninta en Aŭstralio antaŭ ĉirkaŭ 40 000 jaroj, ili evoluis preskaŭ aparte de la resta homaro. Sed, kiel ofte okazadas, post la veno de eŭropanoj kulturo de indiĝenaj aŭstralianoj (kaj ankaŭ ili mem) komencis rapide malaperi.

Sed nun sciencistoj kune kun entuziasmaj aborigenoj kolektas sciojn pri la malaperanta kulturo.

Komence de junio du aŭstraliaj esploristoj publikigis mallongan revuon pri niaj scioj de astronomio de indiĝenaj aŭstralianoj.

Kion do ni scias pri la fako?

Verŝajne, unuan, ke oni rememoras, aŭdinte pri "etnopastronomio", estas konstelacioj. Indiĝenaj aŭstralianoj ankaŭ havas siajn nomojn por okulfrapaj stelaroj. Ekzemple, Suda Kruco estas nomita "spuro de emuo", "rajo" aŭ "posumo sur arbo". Interese, ke multaj triboj havas unu "malhelan konstelacion" Emuo, kiu estas ne stelaro, sed aro de malhelaj polvaj nebuloj en la Lakta Vojo.

Suno kaj luno ĉiam havas gravajn rolojn en mitoj. Aŭstralianoj ne estas escepto. Ili havas legendoj eksplikantaj lunfazoj laj sun- kaj lunmovadoj tra ĉielo.
Pli interese, ke almenaŭ tri grupoj de indiĝenaj aŭstralianoj trovis sufiĉe veran kaŭzon de suneklipsoj! Ili konjektas, ke tiu fenomeno okazis pro edziĝo de Luno-viro kaj Suno-virino. Multaj triboj ligas luneklipsoj kun io, ombriganta vizaĝon de Luno-virino - kaj unu tribo eĉ ligas tiujn fenomenojn kun reciprokaj pozicioj de Luno kaj Suno.

bildo de polenadisto
Abonrilata enhavo


povigita de