Ensaluto

fantomo ; Operejo ; traduko ; romano

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (91)

 

 

 

25a ĈAPITRO

 

"Barelojn ! Barelojn !… Ĉu vi vendas barelojn ?"

 

Sekva parto de la rakonto de l' Perso

 

Mi jam diris, ke la ĉambro, kie sinjoro de Chagny kaj mi troviĝis, estis regule sesangula kaj tute ornamita per speguloj.

 

De post tiu tempo oni vidis interalie en iuj ekspozicioj tiajn simile aranĝitajn ĉambrojn, kiujn oni nomis "domo de miraĵoj" aŭ "palaco de iluzioj".

 

Sed tiu invento apartenas al Erik, kiu konstruis antaŭ miaj okuloj la unuan el tiaj ĉambroj dum la rozkoloraj horoj de Mazenderan.

 

Sufiĉis meti en la angulojn iun ornamaĵon, ekzemple kolonon, por tuj vidi palacon kun mil kolonoj ĉar, pro la efiko de la speguloj, la realan lokon grandigis ses ĉambroj sesangulaj kaj ĉiu el ili senfine obliĝis.

 

Iam por amuzi la "etan sultaninon" li kreis dekoron, kiu fariĝis la "sennombra templo"; sed la eta sultanino baldaŭ enuis pri tia infana iluzio, tial sian inventon Erik ŝanĝis en torturĉambron.

 

Anstataŭ la arkitektura motivo en la anguloj, kiel unua vidaĵo li metis arbon el fero.

Nu kial tiu arbo, kiu per ties pentritaj folioj perfekte imitis la vivon, estis el fero ?

 

Ĉar ĝi devis esti sufiĉe fortika por kontraŭstari ĉiujn atakojn de l' "paciento" enŝlosita en la torturĉambron. Ni vidos kiel tiu novfarita dekoro dufoje tuj ŝanĝiĝis en aliajn sinsekvajn dekorojn danke al la aŭtomata rotacio de la tamburoj.

 

Tiuj ĉi troviĝis en la anguloj ; ili estis partigitaj en trionojn kaj adaptiĝis al la anguloj, ĉiu kun dekora motivo kiu alterne aperis.

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (90)

"Ĉu vi mem kreis tiun ĉambron, Erik ? … Ĝi estas tre bela , sciu!… Elstara artisto vi estas, Erik ! ..."

 

"Jes, elstara "en mia speco "..."

 

"Nu, diru al mi, Erik, kial do vi nomis ĝin la torturĉambro ?"

 

"Ho ! … Estas tre simple ! … Unue, kion vi vidis ?"

 

"Mi vidis arbaron."

 

"Kaj kio estas en arbaro ?"

 

"Arboj..."

 

"Kaj kio estas en arbo ?"

 

"Birdoj..."

 

"Ĉu vi vidis birdojn?"

 

"Ne, birdojn mi ne vidis ..."

 

"Do, kion vi vidis ? … Serĉu !… Vi vidis branĉojn… Kaj kio estas sur iu branĉo ?" demandis la terura voĉo.

"Estas pendumilo ! Jen kial mi nomas mian arbaron la torturĉambro !…

Komprenu, jen nura dirmaniero… Ĉio tio estas ŝerca!…

Neniam mi parolas kiel la aliaj !… Nenion mi faras kiel la aliaj !…

 

Sed tio vere lacigas min !.. Jes ja, mi estas laca !…

Vidu, naŭzas min havi arbaron en mia domo, kaj tiun torturĉambron… kaj loĝi kiel ĉarlatano funde de skatolo kun duobla fundo !…

Tio naŭzas min !… jes, tio naŭzas min ! …

 

Mi volas vivi en kvieta apartamento kun ordinaraj pordoj kaj fenestroj, kun honesta edzino ene, kiel ĉiuj ! …

Tion vi devus kompreni, Kristina ! … kaj mi ne bezonus senĉese rediri al vi !…

Edzino kiel ĉe iuj aliaj…

Edzino, kiun mi amus, promenus dimanĉe, kaj ridigus la tutan semajnon !…

 

Ha ! Vi ne enuus kun mi !

Mi konas multajn ruzajn trukojn, ne parolante pri la ludkarto-prestidigitaĵoj !…

 

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (89)

24a ĈAPITRO

 

La torturoj komenciĝas. (Sekva parto de la rakonto de l’ Perso)

 

 

La voĉo kolerege rediris :

« Kion vi faris el mia eta sako ? »

 

Kristina Daae tremis certe ne pli ol ni.

 

« Ĉu por preni mian sakon, vi petis ke mi liberigu vin ? … Nu ?... »

 

Aŭdiĝis la rapidegaj paŝoj de Kristina, kiu revenis en la Ludoviko-Filipo-ĉambron, kvazaŭ por serĉi ŝirmejon antaŭ nia muro.

 

« Kial vi forkuras ? » demandis la kolerega voĉo, kiu venis post ŝi.

« Bonvolu redoni mian sakon ! Ĉu vi ja ne scias, ke ĝi estas la sako pri la vivo kaj la morto ? »

 

« Aŭskultu, Erik », suspiris la juna virino, «nun kiam estas certe, ke ni devas kunvivi … ĉu tio gravas al vi ? … Ĉio via de nun estas mia !... »

 

Ĉio dirita kun tiom da tremo, ke tio kompatigas…

 

Sian tutan energion la malfeliĉulino devis uzi por venki sian teruron… Sed ne per tiaj infanaj trompoj, diritaj inter klakantaj dentoj, oni povis surprizi la monstron.

 

« Vi ja scias, ke ĝi enhavas nur du ŝlosilojn !... Kion vi volas fari ? » li demandis.

 

Ŝi diris :

« Mi ŝatus viziti tiun de mi nekonatan ĉambron, kiun vi ĉiam kaŝis al mi… »

« Temas pri virina scivolo… », ŝi aldonis per voĉtono, kiun ŝi volis ŝajnigi gajan, sed kiu certe sukcesis nur pligrandigi la malfidon de Erik, tiom false ĝi sonis.

 

«Ne plaĉas al mi la scivolemaj virinoj ! » Erik respondis, « kaj vi devus esti suspektema depost la legendo pri Blubarbulo… Nu ! Redonu mian sakon !… Redonu tiun sakon !… Lasu do la ŝlosilon !… Vi, scivola ulino »

 

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (88)

Aŭdante tion, sinjoro de Chagny kaj mi ne povis reteni koleregokrion.

Nia triopa saviĝo dependis de la movlibero de la junulino.

 

Ho! Ŝin liberigi! Alveni al ŝi! ...

 

"Sed kie do vi troviĝas? " plu demandis Kristina... "Estas nur du pordoj en mia ĉambro : la Ludoviko-Filipo ĉambro, pri kiu mi jam parolis al vi, Raŭlo!...unu pordo tra kiu Erik en- kaj eliras, kaj alia, kiun li neniam malfermis antaŭ mi. Tiun li malpermesis, ke mi iam trairu, ĉar li diras, ke ĝi estas la plej danĝera el la pordoj... la pordo de l' torturoj!..."

 

"Kristina, ni troviĝas malantaŭ tiu lasta pordo!..."

 

"Ĉu vi estas en la torturĉambro?"

 

"Jes, sed ties pordon ni ne vidas."

 

"Ha! Nur ke mi povus min treni ĝis tie!... Mi frapus kontraŭ la pordon tiel vi scius kie ĝi estas!"

 

"Ĉu pordo kun seruro?" mi demandis.

 

"Jes, kun seruro."

 

Mi pripensis.

Aliaflanke ĝi malfermiĝas per ŝlosilo kiel ĉiu ajn pordo, sed niaflanke ĝi malfermiĝas per la risorto kaj kontraŭmaso... sed estos malfacile trovi tion.

 

"Fraŭlino, vi nepre malfermu tiun pordon!" mi diris.

 

"Sed kiel?..." respondis la ploranta voĉo de la kompatindulino...

 

Ni aŭdis korpon kvazaŭ ĉifiĝantan, kiu tute certe provis liberiĝi de siaj ligiloj...

 

"Nur per ruzo ni povos elturniĝi", mi diris. "Necesas havi la ŝlosilon de tiu pordo..."

 

"Mi scias, kie ĝi estas", respondis Kristina, kiu ŝajnis elĉerpita pro siaj ĵusaj streboj. "Sed mi estas firme ligita!... Kia fiulo!..."

 

Aŭdiĝis plorĝemo...

 

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (87)

23a ĉapitro

 

En la torturĉambro (sekva parto de la rakonto de l' Perso)

 

Ni troviĝis meze de eta ĉambro perfekte okangula... kun ties ses murpartoj interne ornamitaj per speguloj... de supre malsupren...

En la anguloj estis tre bone distingeblaj la etaj aldonaĵoj el speguleroj... la etaj partoj, kiuj devis pivoti ĉirkaŭ tamburoj...

 

Jes, ja! ilin mi rekonas... kaj mi rekonas la arbon el fero en angulo, funde de unu el tiuj etaj partoj... la arbon el fero kun ties fera branĉo... por la pendumitaj.

 

Mi ekkaptis la manon de mia kuniranto.

La vicgrafo de Chagny tute tremetis kaj estis preta ekkrii al sia fianĉino, ke li tuj alvenos por savi ŝin...

Mi timis, ke li ne povos sin deteni ...

 

Subite ni aŭdis bruon ie maldekstre.

 

Unue ŝajnis, ke iu malfermas kaj fermas pordon en la apuda ĉambro, kaj poste aŭdiĝis obtuza ĝemo.

 

Mi pli forte retenis la brakon de sinjoro de Chagny; tiam ni klare aŭdis tiujn vortojn:

"Akceptu aŭ rezignu! Ĉu la geedziĝa Meso aŭ la promorta Meso?"

 

Mi rekonis la voĉon de l' monstro.

 

Refoje aŭdiĝis ĝemo...

Kaj poste okazis longa silento...

 

Tiam mi certis, ke la monstro ne scias pri nia ĉeesto en sia domo, ĉar alie li elturniĝus, por ke ni ne aŭdu lin.

Nur necesus, ke li hermetike fermu la nevideblan fenestreton, tra kiu la torturŝatantoj rigardas en la torturĉambron.

 

Kaj mi certis, ke se li scius pri nia ĉeesto, la torturoj tuj komenciĝus...

Do ni havis grandan superecon sur Erik : ni troviĝis proksime al li, kaj tion li tute ne sciis!

 

Gravis ne sciigi tion al li, kaj mi vere timis la senbridan reagon de la vicgrafo de Chagny, kiu deziris kuregi tra la muron por reiri kun Kristina Daae, kies ĝemon ni kredis aŭdi iam kaj iam.

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (86)

Kiam la veturilo lasis min antaŭ la Operejo, tiun konstruaĵon mi fakte rigardis kvazaŭ mirante, ke ĝi daŭre staras tie!

 

Sed iom fatalisma kiel ĉiu Orientano, mi eniris preta je ĉio!

 

Min ne surprizis la forrabo de Kristina Daae dum la prizono-akto, kaj kiu kompreneble mirigis ĉiujn,

Tute certe Erik malaperigis ŝin, kiel la reĝo de la prestidigitistoj, kio li fakte estas.

 

Mi ja opiniis, ke proksimiĝas la fino por Kristina kaj eble ĉiuj. Tiel ke unu momenton mi demandis min, ĉu ne konsili al ĉiuj homoj, kiuj restadis en la teatro, ke ili forkuru?

Sed refoje min haltis tiu ideo pri denunco, ĉar mi certis, ke oni rigardus min kiel frenezulon.

 

Krome mi sciis, ke celante elirigi la spektantojn, se mi ekzemple ekkrius: "Brulo!", mi povus okazigi katastrofon – pro sufokiĝoj dum la forkuro, piedpremadoj, sovaĝaj interpuŝiĝoj – eĉ pli gravan ol la katastrofo mem.

 

Tamen mi decidis tuj mem agi.

 

Fakte tiu momento ŝajnis al mi oportuna.

Tiam mi havis multe da ŝancoj, ke eble Erik pensis nur pri sia kaptitino. Necesis profiti de tio por eniri en lian domon per la tria subetaĝo.

 

Por tiu plano, mi pensis iri kune kun tiu kompatinda senespera vicgrafo.

Je mia unua vorto, li tuj akceptis kun fido, kiu profunde kortuŝis min.

 

Mi petis de la servisto, ke li alportu miajn pistolojn.

Darius revenis kun la skatolo en la tualetejon de Kristina.

Mi donis unu pistolon al la vicgrafo kaj konsilis, ke li estu preta pafi same kiel mi ĉar, bone pripensite, Erik eble atendus nin malantaŭ la muro.

 

Ni devis pasi laŭ la vojo de la komunumistoj kaj tra la klappordo.

Ekvidante miajn pistolojn la eta vicgrafo demandis, ĉu ni batalos en duelo?

Certe! kaj mi diris : kia duelo! sed kompreneble mankis al mi la tempo por iu ajn klarigo.

 

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (85)

"Nu, jen... Tio estas tute simpla! Kristina Daae eliros el ĉi tie laŭ sia volo kaj revenos!... Jes, ŝi revenos!... ĉar tio plaĉos al ŝi... ŝi revenos laŭ sia propra volo, ĉar ŝi amas min por mi mem!..."

 

"Ho! mi dubas, ĉu ŝi revenos!... Sed estas ja via devo lasi ŝin eliri."

 

"Mia devo, ĉu? ... grandega naivulo – (laŭtekste) – Mia volo... mi volas lasi ŝin eliri, kaj ŝi revenos ĉar ŝi amas min!... Tion mi asertas al vi: ĉio finiĝos per geedziĝo!... geedziĝo en La Madeleine*, grandega naivulo! – (laŭtekste). Ĉu finfine vi kredas min?.... kiam mi diras al vi, ke estas jam finskribita mia nupta meso... vi aŭdos ja mian Kyrie!..." **

 

Li plu frapetis la lignon de la boato per sia kalkano en ia ritmo, kiun li kantante akompanis duonvoĉe : "Kyrie!... Kyrie!... Kyrie Eleison! ... Vi ja aŭdos... kian meson!"

 

"Aŭskultu!" mi konkludis, "vin mi kredos, kiam mi vidos Kristinan Daae eliri el la Lago-domo kaj libere reveni tien!"

 

"Tiam vi ne plu enmiksiĝos en miajn aferojn, ĉu? ... Nu, tion vi vidos ĉi-vespere!... Venu al la maskobalo. Mi kaj Kristina kune iros tien... Poste iru kaŝiĝi en la formetejon kaj vi komprenos, ke Kristina, reveninte en sian tualetejon, plej volonte reiros laŭ la irvojo de la komunumistoj."

 

"Konsentite!"

 

Se tion mi vidus, fakte, mi devus nur rezignacii, ĉar iu tre bela persono ĉiam rajtas ami la plej hidan monstron precipe kiam, kiel tiu ĉi, li havas muzikĉarmon, kaj la persono estas mem tre eminenta kantistino.

 

"Kaj nun, foriru!... ĉar mi devas eliri por bazarumi!..."

 

Mi foriris do, daŭre malkvieta por Kristina Daae, sed precipe kun timoplena penso profunde en mi ekde kiam li vekis ĝin tiel forte per la elvoko de mia malsaĝo.

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (84)

"Tre eluzita, kara Daroga!... Tre eluzita, tiu lustro!... Ĝi mem falis... Bum!... Kaj nun jen konsilo, Daroga: sekigu vin se vi ne volas malvarmumi!... kaj neniam plu reiru en mian boaton! ... kaj precipe ne provu eniri en mian domon! Ne ĉiam mi ĉeestas, Daroga!...Kaj min ĉagrenus dediĉi al vi mian promortan Meson! "

 

Dirante tion kun rikano, li staris sur la malantaŭaĵo de sia boato kaj juladis kun simieska balancado. Li ja aspektis tiam kiel la malgaja pramisto*, kun siaj oraj okuloj krome.

 

Baldaŭ mi plu vidis nur liajn okulojn, kaj finfine li malaperis en la tenebro.

 

Ekde tiu tago mi rezignis eniri en lian domon trairante la lagon.

 

Kompreneble tiu eniro estis tro bone gardita, despli kiam li eksciis, ke mi konas ĝin. Tamen mi opiniis, ke iu alia certe ekzistas ĉar jam plurfoje mi ekvidis Erikon malaperi en la trian subetaĝon, dum mi gvatis lin, sed ne povis imagi kiel.

 

Mi devas ja rediri tion: de kiam mi retrovis Erikon loĝanta en la Operejo, mi vivis en senfina teruro koncerne liajn hororajn fantaziojn – ne pri kio povus rilati al mi, certe, sed ĉion mi timis de li rilate al ĉiuj aliuloj.(1)

Kaj kiam okazis iu akcidento aŭ fatala evento, mi certe diris al mi: "Eble estas Erik!..." same kiel iuj diris ĉirkaŭ mi : "Estas la fantomo!..."

 

Kioman fojon mi aŭdis ridetantajn homojn rediri tiun frazon! Kiaj kompatinduloj! 

 

... Se nur ili scius, ke tiu fantomo ekzistas ja kun karno kaj ostoj, kaj ege pli terura ol la vana ombro, kiun ili elvokis, mi asertas, ke ili tuj ĉesus primoki!

... Se nur ili scius, je kio kapablas Erik, precipe sur tia manovrokampo kiel la Operejo!

... Kaj se nur ili scius pri mia timoplena penso!...

 

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (83)

22a ĈAPITRO

 

         Interesaj kaj instruaj aventuroj de unu Perso en la subetaĝoj de l' Operejo.

 

                                                    Rakonto de la Perso.

 

 

La Perso mem rakontis kiel, ĝis tiu nokto, li vane provis eniri la Lago-domon, veturante tra la lago; kiel li eltrovis la enirejon ie en la tria subetaĝo; kaj kiel la vicgrafo de Chagny kaj li mem fine baraktis kontraŭ la infera imagpovo de l' fantomo en la torturĉambro.

 

Jen la skriba rakonto, kiun li lasis al ni (en klarigotaj cirkonstancoj), kaj pri kiu mi ŝanĝis eĉ ne unu vorton.

 

Ĝin mi prezentas kiel ĝi estas, ĉar mi opinias ne devi gardi silenton pri la personaj aventuroj de la "daroga"* ĉirkaŭ la Lago-domo antaŭ ol li troviĝis tie kune kun Raŭlo.

 

Se kelkfoje tiu tre interesa komenco ŝajnas iom forigi nin de la torturĉambro, tio celas nur pli bone alkonduki nin tien – tuj post klarigoj pri tre gravaj aferoj, kaj pri iuj sintenoj kaj agmanieroj de la Perso, kiuj eble iam aspektis eksterordinaraj.

 

                                                    ****************

 

bildo de Mike59

LA FANTOMO DE L' OPEREJO (82)

Karaj legantoj,

Jen la sekva epizodo de via felietono, kiun mi ĵus esperantigis el la fama franca romano de Gaston Leroŭx "Le Fantôme de l' Opéra".

Mi deziras al vi agrablan legadon!

                                      

                                               --------------------------------

 

Tiam li frapis iun muron de la kuvego.

Kaj eble necesas sciigi al la leganto, kiel estis konstruitaj la fundo kaj muroj de tiu giganta kavo.

 

Por malebligi, ke la akvo ĉirkaŭanta la konstruaĵon restu en rekta kontakto kun la muroj, kiuj subtenas la tutan teatran maŝinaron – kies tutaĵo el traboj, lignaĵaro, tolaĵoj pentritaj tempere, nepre restu protektita kontraŭ malsekeco – la arĥitekto devis ĉie konstrui duoblan kovraĵon.

La laboro koncerne tiun duoblan kovraĵon daŭris tutan jaron.

 

Kaj la muron de tiu unua kovraĵo frapis la Perso, dum li parolis al Raŭlo pri la Lago-domo.

 

Por iu sciante pri la arĥitekturo de tiu konstruaĵo, la gesto de la Perso ŝajne montris, ke la mistera domo de Erik estis konstruita ene de tiu duobla kovraĵo – kiu konsistas el unua dika muro masonita kiel palisdigo, poste unu muro el brikoj kaj dikega tavolo el cemento, kaj alia muro plurajn metrojn dika.

 

Aŭdinte la Person, Raŭlo ĵetis sin kontraŭ la vandon kaj atente aŭskultis.

 

... Sed nenion li aŭdis... krom malproksimajn paŝojn, kiuj resonis sur la planko en la altaj partoj de l' teatro.

Abonrilata enhavo


povigita de