Ensaluto

judoj

Ĉu vi iam aŭdis la judhispanan lingvon?

Kelkaj tagoj antaŭ mi akcidente malkovris ke la nacia hispana radio, per ĝia internacia radikanalo, havas programon en la judhispanan lingvon. Tiel mi ankaŭ malkovris ke mi havas tre bonan komprenan nivelon de alia lingvo pli. smiley La hispana kaj judhispana estas similegaj, kvankam ne tute samas. Legu pri tio en vikipedio.

 

Por aŭskulti la elsendon en la judhispana jen ligilo. Parenteze, tiu internacia radikanalo ankaŭ havas programojn en la angla, la rusa, la araba, la franca kaj la portugala. Mi ne certas ĉu la naciaj radielsendoj estas aŭskulteblaj eksterlande per interreto ĉar tiuj televidaj ne estas disponeblaj. Tamen logiko diras ke internaciaj elsendoj estas disponeblaj ĉie. Se mi aŭ logiko eraras, bonvole informu.

bildo de Novatago

Spurante la radikojn de judeco


Traduko el la angla: Tracing the Roots of Jewishness (artikolo de la 3-a de junio 2010)

Kiuj estas la judoj? Dum pli ol unu jarcento historiistoj kaj lingvistoj debatis pri ĉu la juda popolo estas rasa grupo, kultura kaj religia unueco aŭ io alia. En lastaj tempoj esploristoj konsideris genetikajn datumojn en tiu ĉi afero. La plej lasta tia studaĵo, hodiaŭ publikigita en la revuo American Journal of Human Genetics [Usona Revuo pri Homa Genetiko], montras ke troviĝas genetika ligo inter ĉiuj judoj malgraŭ disvastigita migrado kaj miksedziĝoj kun ne-judoj. Tio ankaŭ per kontraŭpruvoj refutas la ripetajn asertojn ke la plejparto de la aŝkenazaj judoj devenas de centreŭropanoj kiuj konvertiĝis al judismo antaŭ 1000 jaroj.

La historiistoj dividas la 13 miliojn vivantajn judojn de la mondo en tri grupojn: mezorientaj, aŭ orientaj judoj; sefardaj judoj de Hispanio kaj Portugalio; kaj aŝkenazaj judoj de Eŭropo. Kvankam la Biblio spuras la judajn radikojn al la tempo de Abraham antaŭ proksimume 4000 jaroj la plejparto de la historiistoj konkludis ke la vera juda identeco datiĝas nur al la tempo iom pli ol antaŭ 2000 jaroj.

bildo de Tom Nylund
Abonrilata enhavo


povigita de