Ensaluto

scienco homo arkeologio historio

Kiam komenciĝis armila perforto?

Ni ne scias, kiam la homo komencis uzi armilon kontraŭ samspeculojn. Tio okazis antaŭ multaj miljaroj - versimile, ĵus tiam, kiam la homo inventis armilon por ĉasi. Kontraŭhoma uzado de armilo ne implicas militon - tio povus esti interpersona batalo, rita mortigo aŭ ekzekuto.
Armila perforto aperis longe antaŭ invento de skribo, do ni estas devigita uzi aliajn fontojn, esplorante la problemon. Plimulto de studoj de prahistoria perforto uzis datumon de etnografio. Sed nun historiistoj opinias, ke etnografio de triboj de la moderna mondo ne estas bona fonto de scioj pri prahistorio kaj komencis pli aktive uzi datumon de arĥeologio kaj paleoantropologio. Nur tiel ni povas gajni scion pri armila perforto en paleolitiko (malnova ŝtonepoko).

Rusa historiisto Leonid Viŝniackij kompilis arĥeologajn fontojn, kiu rilatas al paleolitika kontraŭhoma uzado de armilo.
Arĥeologoj kaj paleoantropologoj nemalofte trovas spurojn de damaĝo sur ostoj de antikva homo. Ili estas rezultoj de akcidento, atako de rabobesto, malsano kaj ofte tio estas malfacile kompreni, kio estis kaŭzo de la damaĝo. Nur kelkaj trovaĵoj sendube atestas armilan perforton.

Neniu trovaĵo de aŭstralopitekoj kaj fruaj prahomoj (Homo habilis) havas evidentajn atestojn de armila perforto, sed tiu interpreto ankaŭ restas eventualan. Ekzemple, kranio, trovita apud ĉinia vilaĝo Mapa, havas spuron de forta bato per obtuza objekto, kiu saniĝis dumvive. Sed Viŝniackij opinias, ke tio povas esti rezulto de ceremonia sinekzekutado.

bildo de polenadisto
Abonrilata enhavo


povigita de